Achter Griekenland - Nederland schuilt een geschiedenis vol verrassingen

Nederland en Griekenland strijden donderdagavond in Thessaloniki om de koppositie in Groep 2 van Divisie A in de Nations League. De ontmoeting in het Toumba-stadion betekent het twaalfde officiële duel tussen beide voetballanden. De onderlinge banden reiken echter veel verder dan alleen die interlands. Achter de sportieve strijd schuilt een lange geschiedenis van mythische clubnamen, historische Europese finales, doelpuntenmakers en opmerkelijke bestuurlijke verhalen die het Nederlandse en Griekse voetbal met elkaar verweven.

De Grieken zijn uitstekend begonnen aan de huidige cyclus. Door overwinningen op Servië en Duitsland staat de ploeg met zes punten bovenaan in de poule. Oranje volgt daarachter op de tweede plaats met vier punten, mede door het eerdere gelijke spel tegen de Duitsers. Waar vanavond de belangen in het noorden van Griekenland groot zijn, laat het verleden zien dat beide voetballanden elkaar al meer dan vijftig jaar weten te vinden en beïnvloeden.

Griekse mythologie op de Nederlandse voetbalvelden

De historische band tussen beide landen gaat terug naar de vroege jaren van het Nederlandse voetbal. De klassieke oudheid vormde de inspiratie voor vele clubnamen. Clubs als Hermes DVS, Achilles '29, USV Hercules en Sparta Rotterdam danken hun naam direct aan Griekse goden, halfgoden of historische stadstaten. Het bekendste voorbeeld speelt in Amsterdam: Ajax is vernoemd naar de held uit de Trojaanse oorlog en die beeltenis staat al decennia op het officiële logo van de club.

In Europees verband kwamen beide landen elkaar op bijzondere momenten tegen. Op 2 juni 1971 pakte Ajax op Wembley de allereerste Europa Cup I uit de clubgeschiedenis door Panathinaikos met 2-0 te verslaan. Zestien jaar later was de Griekse hoofdstad Athene het podium voor nieuw Amsterdams succes. In het Olympisch Stadion won de club de Europa Cup II tegen Lokomotive Leipzig. Marco van Basten maakte destijds het enige en beslissende doelpunt na een voorzet van Sonny Silooy.

Pionier Grigoris Tsinos en roerige transferaffaire

Grigoris Tsinos schreef in 1978 geschiedenis als de eerste Griekse profvoetballer in de Eredivisie. De verdediger tekende destijds bij Roda JC, maar zijn periode in Kerkrade kreeg later een vervelende nasleep. Tsinos raakte betrokken bij een zwartgeldaffaire die werd onthuld door Voetbal International, waar onderzoeksjournalisten als Johan Derksen en Kees Jansma het schandaal naar buiten brachten.

Manager Hens Coerver van Roda JC gaf later toe dat er rond de financiële afhandeling van transfers flink was gesjoemeld. De onthullingen leidden tot een grote inval van opsporingsdienst FIOD, die stuitte op een omvangrijk zwartgeldcircuit in het Nederlandse profvoetbal. Tsinos vertrok uiteindelijk naar Panathinaikos, maar het dossier rond zijn overgang bleef een van de meest geruchtmakende transferschandalen uit die periode.

Griekse spitsen als doelpuntenmachines in de Eredivisie

Nikos Machlas luidde aan het eind van de jaren negentig een succesvol tijdperk in voor Griekse aanvallers op de Nederlandse velden. In het seizoen 1997/98 werd Machlas namens Vitesse topscorer van de Eredivisie én van Europa met 34 doelpunten, waarmee hij de Gouden Schoen won. De overstap van Machlas naar Ajax verliep daarna echter moeizaam. Hij kon de hoge verwachtingen in Amsterdam niet waarmaken, terwijl de financiële constructies rond zijn transfer uiteindelijk bijdroegen aan de val van toenmalig Vitesse-voorzitter Karel Aalbers.

Angelos Charisteas bezorgde zijn land in 2004 de Europese titel dankzij zijn beroemde rake kopbal in de finale tegen Portugal, maar kende in Nederland wisselend succes. Charisteas kwam uit voor zowel Ajax als Feyenoord, al wist hij bij beide clubs nooit uit te groeien tot publieksfavoriet.

Andere aanvallers lieten zien dat de Eredivisie een uitstekende tussenstap naar de Europese top kan zijn. Georgios Giakoumakis werd topschutter bij VVV-Venlo, Anastasios Douvikas deed dat kunstje na bij FC Utrecht voordat hij naar Como vertrok, en Christos Tzolis verdiende na zijn periode bij FC Twente een transfer naar Arsenal.

Vangelis Pavlidis voegde zich twee seizoenen geleden bij die illustere lijst door bij AZ gedeeld topscorer van de Eredivisie te worden met 29 treffers in de jaargang 2023/24. De spits dwong daarmee een transfer af naar Benfica en is vanavond het grootste gevaar voor de achterhoede van Oranje.

Nederlandse trainers en de opmerkelijke familieband van Sierhuis

John van 't Schip was als bondscoach van Griekenland een van de elf Nederlandse trainers die werkzaam waren in het land. Het trainersbestaan in Griekenland bleek vaak kortstondig. Naast Van 't Schip hielden slechts enkelen het langer dan een jaar vol: Arie Haan, Thijs Libregts, Rob Jacobs en clubicoon Gène Gerards, die 25 jaar onafgebroken aan het roer stond bij OFI Kreta.

Cock Sierhuis kende op zijn beurt een opmerkelijk bestuurlijk avontuur. Als financieel directeur van een Zuid-Afrikaans bedrijf dat de Griekse uitzendrechten beheerde, kreeg hij de leiding over AEK Athene in handen. Sierhuis was vervolgens twee jaar voorzitter van de topclub. In die periode werd zijn zoon Kaj Sierhuis geboren in de Griekse hoofdstad. De spits mag daardoor officieel voor het nationale team van Griekenland uitkomen, al speelde de aanvaller tot op heden geen enkele interland voor dat land.

Dominante balans voor Oranje richting cruciale kraker

De onderlinge balans tussen beide landen spreekt duidelijk in het voordeel van Nederland. Van de elf eerdere wedstrijden won Oranje er negen, tegenover één gelijkspel en één Griekse zege. Die enige nederlaag dateert van september 2016, toen de Grieken in Eindhoven met 1-2 wonnen. In alle negen overwinningen hield het Nederlands elftal de nul, waaronder tijdens de recente ontmoetingen in de EK-kwalificatie van najaar 2023 (3-0 en 0-1).

Griekenland speelt desondanks met veel vertrouwen in Thessaloniki. De ploeg stuntte afgelopen weekend met een 0-1 overwinning op Duitsland in Augsburg, een wedstrijd die door de Grieken al 'Het Mirakel van Augsburg' wordt genoemd. Met de eerste plek in Groep 2 op het spel belooft de ontmoeting in een vol Toumba-stadion een nieuw spannend hoofdstuk te worden in de rijke geschiedenis tussen beide voetballanden.