Het Nederlands elftal liet tegen Griekenland opnieuw twee gezichten zien, waardoor een opvallend patroon in de eerste duels onder leiding van Xavi Hernández zichtbaar blijft. Drie ontmoetingen op rij kende Oranje een uiterst moeizame eerste helft. De bondscoach zag zich daardoor telkens genoodzaakt om zijn oorspronkelijke strijdplan al tijdens de wedstrijd grotendeels om te gooien om averij te voorkomen. De manier waarop de nationale ploeg zich in Thessaloniki na rust terugvocht van een 2-0-achterstand naar een 2-2-gelijkspel onderstreept dat Xavi wedstrijden uitstekend kan repareren, maar roept tegelijkertijd de vraag op waarom die drastische ingrepen telkens vereist zijn.
Vooraf zat er een duidelijke gedachte achter de keuzes van de staf. Xavi gooide de bezetting op het middenveld om en koos aan de aftrap voor Joey Veerman, Quinten Timber en Guus Til. De bondscoach zocht daarbij bewust naar complementaire profielen: Veerman kreeg de taak om het tempo te bepalen, Timber moest de fysieke duels uitvechten en Til diende met gerichte loopacties zonder bal de diepte in te duiken. Die afstemming sloot nauw aan bij het beleid dat de Spanjaard sinds zijn entree bij Oranje hanteert, waarbij niet louter individuele kwaliteiten doorslaggevend zijn, maar vooral de specifieke functie binnen het elftal. In de praktijk bleek echter dat drie op zichzelf logische profielen samen allerminst een harmonieus functionerende as vormden.
Bij balbezit hanteerde Oranje een 3-2-4-1-formatie. Veerman en Timber fungeerden daarin als dubbele controleurs voor de achterhoede, terwijl Til en Denzel Dumfries hoger tussen de linies moesten opduiken. Het voornaamste manco lag in het feit dat op die posities spelers opereerden die vooral uitblinken in het aanvallen van open ruimtes, maar van nature minder openingen forceren wanneer een tegenstander de linies compact op elkaar houdt.
Griekse spitsen ontregelen opbouw Xavi
Vangelis Pavlidis en Fotis Ioannidis vergrootten de problemen voor de Nederlandse formatie aanzienlijk. De twee aanvallers van Griekenland lieten zich telkens ver inzakken om de passlijnen naar Joey Veerman en Quinten Jurriën Timber af te sluiten. Daardoor kwam Veerman, die als regisseur het spel moest verdelen, nauwelijks aan de bal om de wedstrijd naar zijn hand te zetten. Nederland werkte de thuisploeg bovendien in de hand door herhaaldelijk te gehaast en geforceerd door het drukke centrum op te bouwen.
Veerman en Timber leden al vroeg in het duel riskant balverlies, waardoor de formatie zichtbaar voorzichtiger begon te opereren. De uitweg lag voornamelijk aan de buitenkanten, maar Crysencio Summerville en Ruben van Bommel ontvingen de bal in een te laag tempo en slaagden er nauwelijks in om hun directe bewakers uit te spelen. Verdedigend kraakte het eveneens bij de formatie van Xavi Hernández. Bij de Griekse doelpunten ontbrak de onderlinge afstemming achterin volledig, wat resulteerde in wanorde bij lange trappen en afvallende ballen. De bondscoach had zijn spelersgroep vooraf nog uitdrukkelijk gewaarschuwd voor dat gevaar, maar besloot bij de 2-0 achterstand direct hard in te grijpen.
Ryan Gravenberch en Noa Lang kwamen direct na rust binnen de lijnen, waarbij Lang de positie van Van Bommel overnam en Tijjani Reijnders eveneens op het middenveld werd geposteerd. Daarmee veranderde Xavi niet alleen de balbehandeling en handelingssnelheid van het team, maar vooral de veldbezetting. Denzel Dumfries week weer uit naar de vertrouwde rechterflank, Summerville zocht vaker de binnendoorloopacties op en Veerman bleef als enige echte controleur achter Gravenberch en Reijnders fungeren. Die omzetting bezorgde de Griekse defensie direct grote hoofdbrekens.
Waar de Griekse spitsen voor de pauze simpelweg Veerman en diens kompaan konden vastzetten, moesten zij nu bepalen wie van beiden op de eenzame controleur zou doordekken. Daarachter kwamen de twee Griekse middenvelders plotseling stelselmatig in ondertal tegenover een drietal van Oranje te staan. Veerman kreeg bovendien de ruimte om vanuit zijn favoriete zone aan de linkerkant van de achterhoede de opbouw te verzorgen.
Oranje kreeg grip op de wedstrijd, aanvoerder Virgil van Dijk knikte uit een hoekschop de aansluitingstreffer binnen en Reijnders schoot uiteindelijk de 2-2 tegen de touwen. In de slotfase zette Xavi nog meer druk door debutant Gjivai Zechiël in te brengen voor verdediger Jurriën Timber en over te schakelen naar een systeem met drie verdedigers.
Plan B werkt opnieuw beter dan oorspronkelijk strijdplan
Xavi Hernández ziet na drie ontmoetingen een vast patroon ontstaan bij het Nederlands elftal. Tegen Duitsland groeide de ploeg gedurende de wedstrijd nadat de bondscoach zijn middenveld en bezetting aanpaste. Tegen Servië toonde hij zich openlijk ontevreden over de vertoonde prestatie in de eerste helft, waarna Oranje na de theepauze aanmerkelijk beter tot het gewenste positiespel wist te komen. Tegen Griekenland tekende het contrast tussen beide helften zich nog veel scherper af.
Die vaststelling getuigt aan de ene kant van tactisch inzicht bij de leiding van de nationale ploeg. Xavi zit niet halsstarrig vast aan één vooraf bedacht formatiesysteem, signaleert tijdens wedstrijden feilloos waar de knelpunten ontstaan en aarzelt niet om rigoureus in te grijpen. Een driedubbele wissel direct na de rust en de latere omzetting naar drie verdedigers getuigen van weinig behoudzucht. Juist in die flexibiliteit schuilt tegelijkertijd zijn voornaamste uitdaging.
Xavi vindt tijdens de negentig minuten vooralsnog effectievere tactische antwoorden dan daaraan voorafgaand. Tegen Griekenland sorteerde hij bewust voor op een specifieke taakverdeling per positie, maar zag hij al binnen 45 minuten dat de samenstelling niet rendeerde. De trainer greep vervolgens terug naar de vertrouwde dynamiek met Ryan Gravenberch en Tijjani Reijnders, terwijl hij de zone van Joey Veerman aanpaste.
Na drie interlands vormt een gebrek aan tactische oplossingen niet het voornaamste knelpunt van Xavi. Daarvan beschikt de bondscoach over een ruim arsenaal. De volgende stap in het ontwikkelproces is om te voorkomen dat Oranje de noodgrepen telkens pas kan inzetten wanneer het oorspronkelijke strijdplan al volledig is vastgelopen.
Reacties
Nog geen opmerkingen
Je moet ingelogd zijn om te reageren.