Oranje negeert bondscoach en knokt zich terug tijdens 'Wonder van Dublin'

Op 12 oktober 1983 boekte het Nederlands elftal een van de opmerkelijkste overwinningen uit zijn geschiedenis. In Oranje door de geschiedenis blikt Mee Met Oranje terug op bijzondere wedstrijden, spelers en momenten uit het verleden van Oranje. Precies 43 jaar geleden stond Nederland in Dublin bij rust met 2-0 achter tegen Ierland, maar een piepjonge generatie draaide de wedstrijd volledig om en 'Het Wonder van Dublin' voltrok zich: 2-3.

Voor Oranje stond er veel op het spel. De ploeg van bondscoach Kees Rijvers zat midden in de kwalificatie voor het EK van 1984 in Frankrijk en had eerder onder meer verloren van Spanje en thuis zelfs met 0-3 van Zweden. In Dublin was een overwinning noodzakelijk om serieus in de race te blijven.

Rijvers koos daarbij opvallend genoeg voor een zeer jonge ploeg. Ronald Koeman was 20, Gerald Vanenburg 19, Ruud Gullit 21 en Marco van Basten pas 18. Sonny Silooy, 20 jaar, maakte zelfs zijn debuut. Het jeugdige Oranje werd aangevuld met ervaren spelers als Piet Schrijvers, Willy van de Kerkhof en Bennie Wijnstekers. Opvallend was vooral de rol van Gullit: Rijvers gebruikte hem als libero, terwijl Van Basten vrijwel alleen in de spits stond. De opzet was behoudend en pakte in de eerste helft dramatisch uit.

Oranje wordt volledig overlopen

Ierland begon furieus voor 35.000 toeschouwers in Dalymount Park. Gary Waddock zette de thuisploeg al na zeven minuten op voorsprong en in de 35e minuut benutte Liam Brady een strafschop: 2-0. Nederland had nauwelijks grip op de fysiek sterke Ieren en werd lange tijd weggespeeld. Het had bij rust zomaar 4-0 kunnen staan. In de rust nam opvallend genoeg niet alleen Rijvers het woord. Doelman Piet Schrijvers probeerde zijn ploeggenoten ervan te overtuigen dat een comeback nog mogelijk was.

Rijvers wilde voorzichtig blijven en een kwartier lang bekijken hoe Oranje uit de kleedkamer zou komen. De spelers vonden dat ze niets meer te verliezen hadden en besloten onderling vol aan te vallen. De rebellie tegen de bondscoach was een feit. Oranje moest winnen en koos voor de aanval. Rijvers bracht Bud Brocken voor Adri van Tiggelen, terwijl Ruud Gullit steeds vaker zijn verdedigende positie verliet. Rijvers probeerde hem vanaf de zijlijn nog terug te sturen, maar Gullit bleef vooruit spelen.

Gullit en Van Basten draaien alles om

Zes minuten na de rust maakte Ruud Gullit de aansluitingstreffer: 2-1. Plotseling veranderde het volledig. Nederland zette Ierland vast en geloofde weer in een resultaat. In de 65e minuut maakte Marco van Basten gelijk. De achttienjarige spits kopte de 2-2 binnen en probeerde zijn doelpunt vervolgens met een handstand te vieren. Het tekende het enthousiasme van een jonge ploeg die twintig minuten eerder nog op weg leek naar een desastreuze nederlaag.

Tien minuten later was de ommekeer compleet dankzij de libero die weigerde achterin te blijven. Opnieuw dook Gullit voorin op en maakte hij zijn tweede van de avond: 2-3. Nederland hield stand en boekte een overwinning die later bekend zou worden als 'Het Wonder van Dublin'. Met Gullit, Van Basten, Ronald Koeman en Gerald Vanenburg stonden in Dublin verschillende spelers op het veld die vijf jaar later de kern zouden vormen van de ploeg die in 1988 Europees kampioen werd.

Wonder zonder happy end

Toch kreeg het verhaal een wrange afloop. Oranje bleef dankzij de overwinning in Dublin in de race voor het EK en won later met 2-1 van Spanje en op 17 december 1983 met 5-0 van Malta. Nederland leek daarmee geplaatst. Spanje kon Oranje alleen nog passeren door in zijn laatste wedstrijd met een haast onmogelijk verschil van Malta te winnen.

Op 21 december 1983 gebeurde precies dat. Spanje won met 12-1 en bleef Nederland op basis van het doelsaldo alsnog voor. 'Het Wonder van Dublin' leverde daardoor geen EK-ticket op, maar bleef wel hangen als een van de eerste grote momenten van een nieuwe Nederlandse generatie.