Serieuze zorgen rond Oranje op WK: duels mogelijk onveilig door extreme hitte

Spelers en supporters van het Nederlands elftal moeten tijdens het WK 2026 in de Verenigde Staten, Canada en Mexico rekening houden met extreme hitte en een hoge luchtvochtigheid. Onderzoekscollectief World Weather Attribution (WWA) waarschuwt dat het risico op deze zware weersomstandigheden groter is dan tijdens de vorige editie in de VS in 1994. Naar verwachting zal ongeveer een kwart van de 104 toernooiwedstrijden worden gespeeld bij temperaturen waarbij de internationale spelersvakbond FIFPRO extra veiligheidsmaatregelen adviseert.

De ploeg van bondscoach Ronald Koeman speelt de volledige groepsfase in de Verenigde Staten. Oranje opent het toernooi in Dallas tegen Japan, reist vervolgens naar Houston voor het duel met Zweden en sluit de poule af in Kansas City tegen Tunesië. Voor de laatste groepswedstrijd in de staat Missouri houden de onderzoekers rekening met een kans van één op vier dat voorzorgsmaatregelen, zoals extra koelpauzes, noodzakelijk zijn door de hitte. Volgens de WWA is het risico in Kansas City 'aanzienlijk' dat de zogeheten WBGT-index boven de 26 graden uitkomt, ondanks dat het duel later op de dag wordt gespeeld. De gemiddelde maximumtemperatuur in de speelstad ligt in juni rond de 29 tot 30 graden Celsius, in combinatie met een luchtvochtigheid van ongeveer zeventig procent.

Onderzoekers waarschuwen voor onveilige situaties

De WBGT-index berekent de impact van hitte door de temperatuur te combineren met de luchtvochtigheid, zonnestraling en wind. Zodra deze grens de 26 graden passeert, dient er volgens de FIFPRO extra gekoeld te worden. In speelstad Miami is het volgens de analisten zelfs 'vrijwel zeker' dat deze drempelwaarde wordt overschreden. "Ons onderzoek toont aan dat klimaatverandering een reële en meetbare impact heeft op de haalbaarheid van het organiseren van WK's tijdens de zomer op het noordelijk halfrond", stelt onderzoeker Friederike Otto. De auteurs benadrukken dat er een 'reëel risico' bestaat dat er wedstrijden worden gespeeld onder omstandigheden die 'onveilig zijn voor spelers en fans'. Bij vijf WK-wedstrijden kan de temperatuur dusdanig oplopen dat het volgens de vakbond onveilig is om überhaupt te voetballen.

Om de hitte het hoofd te bieden, heeft wereldvoetbalbond FIFA voor het toernooi, dat op 11 juni begint, een verplicht hitteprotocol ingesteld. In elke helft wordt rond de 22e minuut standaard een drinkpauze van drie minuten ingelast. De voetbalbond benadrukt dat deze onderbrekingen altijd plaatsvinden, 'ongeacht de weersomstandigheden'. Waar de FIFPRO echter adviseert om wedstrijden uit te stellen bij een WBGT van meer dan 28 graden vanwege het risico op een hitteberoerte, hanteert de FIFA zelf een hogere kritieke grens van 32 graden. Pas bij die temperatuur kan de medische commissie adviseren om een aftrap te verplaatsen.

Terwijl de zorgen over de weersomstandigheden toenemen, richt de technische staf zich op de voorbereidingen in eigen land. Koeman maakt op woensdag 27 mei zijn definitieve selectie van maximaal 26 spelers bekend. Dit is enkele dagen voor de uiterste FIFA-deadline van 1 juni. De nationale selectie start de eerste trainingsdagen in Zeist op 30 mei.