Oranje heeft opvallend plan klaarliggen voor leven zonder Van Dijk

Virgil van Dijk en Xavi Hernández voeren binnen afzienbare tijd een gesprek over de toekomst van de verdediger bij het Nederlands elftal. De kersverse bondscoach van Oranje gaf een week geleden bij zijn presentatie toe dat hij al contact had gehad met de captain én dat hij ook nóg een gesprek met hem wilde voeren. "Ik wil nog meer met hem praten. Ik wil horen wat zijn ambitie is en wat zijn passie is." De verwachting is dat Van Dijk door wil als Oranje-international, zolang Xavi dat ook wil. Aan de andere kant zal de Spanjaard meer gaan eisen van de verdediger, méér dan Ronald Koeman waarschijnlijk deed. Gaat dat niet botsen?

"Het hangt een beetje af van dat gesprek. Iedereen wil zich gewaardeerd, geliefd en belangrijk voelen. Ik voel dat ik nog steeds waardevol en belangrijk kan zijn voor het team", zo werd Van Dijk, die vorige maand 35 jaar werd, deze week geciteerd. De 96-voudig international hoopt dat hij en Xavi hetzelfde denken over de toekomst. "Als dat zo is, dan gaan we twee goede jaren tegemoet. En zo niet, dan zien we het wel", hield hij een slag om de arm.

Het Oranje 2026-2028 zónder Van Dijk

Hoe zou het Nederlands elftal er tot en met het EK 2028 uitzien zónder Van Dijk in de gelederen? Xavi wil bij Oranje bouwen aan een dominant elftal in een 4-3-3- of 3-4-3-systeem, waarbij hij op zoek gaat naar spelers die exact in zijn positieprofielen passen. Reputaties tellen daarbij niet. De opvolger van Koeman wil in ieder geval gaan opbouwen met drie man en dat hoeven niet per se twee centrumverdedigers en een back te zijn. Het kan bijvoorbeeld ook de keeper zijn.

De vraag is of Van Dijk nog wel aan die harde eis van Xavi kan voldoen. In de eerste WK-groepswedstrijd stond Japan bijvoorbeeld niet toe dat Jan Paul van Hecke en Frenkie de Jong de opbouw konden verzorgen. Van Dijk dribbelde echter niet in en ook zijn sublieme crosspass schitterde door afwezigheid. Xavi deinste er in het verleden niet voor terug om generatiegenoot Gerard Piqué na een paar maanden op de bank te zetten toen hij niet aan zijn specifieke eisen kon voldoen. Van Dijk gaf bovendien na de oefeninterland tegen Oezbekistan duidelijk aan dat hij weigert als rechtercentrale verdediger te spelen.

Indien Van Dijk en Xavi niet op één lijn zitten, dan hoeft de Spanjaard niet per se lang na te denken over een oplossing. Micky van de Ven als linksback is onder Koeman, en dan met name op het WK, geen succes gebleken. Van Hecke en Van de Ven centraal achterin lijken de ideale samenstelling indien er onverhoopt voor Van Dijk toch geen toekomst is bij Oranje. Van Hecke is een verdediger naar Xavi's hart: een sloper, een passer én hij kan indribbelen naar het middenveld.

De linksback in het Oranje van Xavi zal waarschijnlijk aan de binnenkant moeten kunnen spelen, als extra verdedigende middenvelder in de opbouw. Een rol die geschikt lijkt voor Jorrel Hato. Aan de rechterkant zal de back hoger op het veld moeten kunnen staan én kunnen opstomen. Dan denk je automatisch aan Denzel Dumfries. Als de rechtsback lager in de opbouw moet staan, dan zijn Jurriën Timber en Lutsharel Geertruida daar geschikter voor.

De nieuwe aanvoerder van Oranje

Van Dijk speelde in de verloren zestiende finale tegen Marokko zijn 96ste interland voor Oranje. In 78 (!) daarvan droeg de centrale verdediger de aanvoerdersband. Daarmee is hij de vorige recordhouder, Frank de Boer met 71 keer, al geruime tijd voorbij. In het tijdperk Koeman was men het er intern al over eens dat Denzel Dumfries een geschikte opvolger van Van Dijk als captain van Oranje zou zijn. Dumfries maakt al geruime tijd deel uit van de leiderschapsgroep en nam na de nederlaag tegen Marokko direct zijn verantwoordelijkheid door de media meteen te woord te staan.

De dertigjarige Dumfries, die 76 interlands achter zijn naam heeft, maakte deze zomer voor twintig miljoen euro de overstap van Inter naar Real Madrid. Met de nodige leiderschapservaring, die hij in 2019 al opdeed als aanvoerder van PSV, lijkt hij klaar voor een nog prominentere rol binnen het Nederlands elftal. Het is goed mogelijk dat hij straks op 24 september de oudste basisspeler is bij Oranje tegen Duitsland in de officiële vuurdoop van Xavi.