Het Nederlands elftal moet het in de komende Nations League-wedstrijden tegen Griekenland en Duitsland zonder Virgil van Dijk en Brian Brobbey stellen. Beide spelers zijn niet fit genoeg en hebben zich maandag afgemeld bij bondscoach Xavi Hernández. Vooralsnog worden er geen vervangers opgeroepen, waardoor Oranje met slechts 23 internationals verdergaat. Vooral in de verdediging moet Xavi daardoor gaan puzzelen, terwijl ook voorin de mogelijkheden beperkter worden.
Met het wegvallen van Van Dijk verliest Oranje zijn aanvoerder en een vaste waarde in het hart van de verdediging. De 35-jarige Liverpool-verdediger stond in alle vier de interlands onder Xavi in de basis en vierde begin oktober tegen Servië zijn honderdste optreden in het Nederlands elftal. Omdat Nathan Aké en Jorrel Hato al ontbraken vanwege blessures, heeft de bondscoach nu nog maar zes verdedigers tot zijn beschikking.
De meest voor de hand liggende oplossing is om Micky van de Ven naar het centrum te verplaatsen. De verdediger van Tottenham Hotspur wordt door Xavi tot dusver als linksback gebruikt, maar speelt bij zijn club doorgaans centraal achterin. Hij kan daardoor de positie van Van Dijk aan de linkerkant van het centrum overnemen. Dat zou tegelijkertijd ruimte maken voor Ian Maatsen, die na ruim anderhalf jaar terugkeert bij Oranje en van nature linksback is.
Aan de rechterkant van het centrum lijkt Jan Paul van Hecke de belangrijkste kandidaat. De verdediger van Tottenham Hotspur stond tegen Duitsland en in de eerste ontmoeting met Servië als rechter centrale verdediger naast Van Dijk. Ook Jurriën Timber komt voor die positie in aanmerking. Hij verving de geblesseerde Van Hecke tijdens het uitduel met Griekenland en speelde toen eveneens rechts centraal. Lutsharel Geertruida biedt Xavi nog een extra mogelijkheid.
Xavi kan terugvallen op opvallend experiment
Een andere optie is Teun Koopmeiners, al vraagt zijn eerdere rol om enige nuance. De middenvelder van Juventus speelde in het weerzien met Servië als linker centrale verdediger. Virgil van Dijk verhuisde voor die wedstrijd juist naar de rechterkant van het centrum. Xavi koos bewust voor deze constructie, omdat Koopmeiners vanuit de achterhoede kon doorschuiven naar het middenveld.
Dat gebeurde ook regelmatig. In balbezit verliet Koopmeiners zijn verdedigende positie en fungeerde hij als extra middenvelder. Het leverde aanvallend mogelijkheden op, maar maakte Oranje achterin ook kwetsbaar. Tijdens de wedstrijd verhuisde Micky van de Ven bovendien naar het centrum, waardoor de defensie opnieuw werd aangepast.
Het experiment bewijst dat Xavi bereid is Koopmeiners als centrale verdediger te gebruiken, maar niet dat hij daarmee een vanzelfsprekende vervanger van Van Dijk in huis heeft. De aanvoerder vormde juist een belangrijk onderdeel van die constructie. Zonder hem zou Xavi ook de rest van zijn defensie anders moeten organiseren.
Een achterhoede met Denzel Dumfries, Jan Paul van Hecke, Van de Ven en Ian Maatsen lijkt daarom op papier de meest logische oplossing. Daarmee spelen drie van de vier verdedigers op een positie die ze ook bij hun club gewend zijn, terwijl Dumfries zijn vertrouwde plek als rechtsback behoudt.
Malen en Meerdink strijden om plek in de spits
Voorin verandert de situatie eveneens. Door het wegvallen van Brian Brobbey blijven Donyell Malen en Mexx Meerdink over als de twee geselecteerde centrumspitsen. Malen lijkt een belangrijke kandidaat voor een basisplaats. De aanvaller van AS Roma is dit kalenderjaar bijzonder productief in de Serie A, al wist hij zijn doelpuntenproductie bij de Italiaanse club nog niet te vertalen naar Oranje.
Xavi Hernández liet maandag tijdens zijn persconferentie weten Malen vooral als centrumspits te beschouwen. "Die positie kent hij goed, hij kan de ruimtes bespelen en heeft de timing om het team op de juiste momenten te helpen. We moeten hem het vertrouwen geven om ook hier te presteren." Over een mogelijke basisplaats wilde hij zich nog niet uitspreken.
Ook Meerdink heeft goede papieren. De 23-jarige spits van AZ profiteerde tijdens de vorige interlandperiode al van de blessure van Brobbey. In de uitwedstrijd tegen Servië maakte hij beide Nederlandse doelpunten en drie dagen later begon hij ook tegen Griekenland in de basis. Meerdink kan bovendien als aanspeelpunt fungeren en biedt daarmee andere mogelijkheden dan Malen.
Mocht Xavi voor een andere invulling kiezen, dan kan hij ook Cody Gakpo centraal voorin gebruiken. De bondscoach wees maandag zelf al op die mogelijkheid. Daarnaast heeft hij met Justin Kluivert en Guus Til nog spelers die in een aanvallende rol door het centrum kunnen spelen.
Geen Weghorst en geen Depay
Het afhaken van Brobbey maakt de afwezigheid van Wout Weghorst en Memphis Depay bovendien opnieuw onderwerp van discussie. Beide aanvallers werden bewust niet geselecteerd. Vooral Weghorst had met zijn fysieke aanwezigheid een ander type spits kunnen bieden. Xavi kiest echter voor een speelwijze waarin beweging, combinaties en snelheid belangrijk zijn.
Oranje begint de laatste interlandperiode van 2026 met acht punten uit vier wedstrijden. Griekenland heeft evenveel punten, terwijl Duitsland met vijf punten volgt. Komende vrijdag ontvangt Nederland de Grieken in Amsterdam, waarna volgende week maandag de uitwedstrijd tegen Duitsland volgt. De eerste twee landen plaatsen zich voor de kwartfinales van de Nations League.