Schaatssensatie in Thialf kan amper rondkomen: 'Wie nog tips heeft...'

Gioya Lancee is dit weekend dé grote verrassing op het World Cup-kwalificatietoernooi (WCKT) in Thialf. De 27-jarige schaatsster uit Heerenveen reed vrijdagavond al verrassend naar de derde plek op de 1.500 meter en voegde daar zaterdag een tweede plaats op de 3.000 meter aan toe, vlak achter winnares Marijke Groenewoud. Daarmee heeft ze twee startbewijzen voor de internationale World Cups op zak. Toch zit er een keerzijde aan haar plotselinge doorbraak tussen de gevestigde olympische namen: de laatbloeier kan financieel amper rondkomen van haar sport.

Dankzij haar twee podiumplekken in Heerenveen mag Lancee op de langebaan voor het eerst het oranje pak van Nederland aantrekken tijdens de wereldbekerwedstrijden. De rijdster van de bescheiden marathonploeg Next Utibo stapt komende maand samen met kampioenen als Joy Beune, Antoinette Rijpma-de Jong en Groenewoud in het vliegtuig voor de internationale cyclus. De reis gaat eerst naar het Chinese Peking (13 tot en met 15 november) en het Japanse Obihiro (20 tot en met 22 november). Daarna keert het schaatscircus terug naar Heerenveen en reist het gezelschap door naar het Noorse Stavanger. "Sick he", zo zegt ze tegenover het Algemeen Dagblad over haar plekje tussen de wereldtoppers. "Heel mooi om daar tussen te staan."

Financiële zorgen voor Gioya Lancee ondanks plaatsing World Cups

Gioya Lancee combineert het langebaanschaatsen met de marathon. Zo stond ze zaterdagavond direct na haar 3.000 meter alweer aan het vertrek van een marathonwedstrijd, terwijl ze zondag op de 5.000 meter ook nog eens op jacht gaat naar een derde wereldbekerticket. Van het bescheiden contract bij haar kleine ploeg kan de geboren Utrechtse echter niet rondkomen. Om alles op het schaatsen te kunnen zetten, heeft ze haar studie pedagogische wetenschappen voorlopig gepauzeerd en heeft ze geen bijbaantje meer. Op de achtergrond fungeert haar vriend en voormalig shorttracker Mylan Elzink wel als steun en vangnet.

"Financieel is het niet zo'n rooskleurig plaatje. Daar moet ik niet te veel over nadenken, dan word ik depressief. Als jullie nog tips hebben hoe ik dat anders moet doen..." Gelukkig neemt schaatsbond KNSB voor de aankomende trips naar Azië en Noorwegen de reis- en verblijfskosten voor zijn rekening. Bovendien heeft de 27-jarige schaatsster sinds kort een persoonlijke geldschieter gevonden, zo laat ze weten aan De Telegraaf. "Ik heb tegenwoordig gelukkig een sponsor op m'n borst. Daar ben ik heel blij mee. Ik hoop dat er na dit weekend het een en ander verandert. Dus wie nog tips heeft..."

Zware beenbreuken in het shorttrack leidden tot overstap naar langebaan

Het succes van Gioya Lancee op de 400-meterbaan komt niet uit de lucht vallen, maar volgt op een carrière vol fysieke ellende in het shorttrack. Op zestienjarige leeftijd verhuisde ze voor haar sport van Utrecht naar Heerenveen en in 2016 kwam ze voor Nederland nog in actie op de Jeugd Olympische Spelen in het Noorse Lillehammer. Een jaar later ging het echter gruwelijk mis tijdens het WK junioren shorttrack, waar ze bij een val een dubbele beenbreuk opliep in haar scheen- en kuitbeen. Het ingebrachte operatiemateriaal bleef voor irritatie zorgen, waardoor ze destijds drie keer geopereerd moest worden en liefst veertien maanden aan de kant stond.

Toen Lancee in 2022 op een shorttracktraining voor een tweede maal haar rechterbeen brak, was de maat vol en liet ze het gevaar en het gedrang op de kleine baan definitief achter zich. Ook recentere rugproblemen hielden haar niet tegen om door te pakken op de langebaan. Vorig seizoen pakte ze kort na de Olympische Spelen in Milaan al de Nederlandse titel allround en won ze in Haarlem het eindklassement van de Holland Cup. Waar die nationale allroundtitel nog tot stand kwam in afwezigheid van de olympische wereldtop, liet ze op de 3000 meter in Thialf met een persoonlijk record van 3.57,99 kleppers als Merel Conijn, Joy Beune, Bente Kerkhoff en Antoinette Rijpma-de Jong achter zich.

Of de laatbloeier hiermee aan haar plafond zit, durft ze zelf nog niet te zeggen. "Dat is nu lastig om te zeggen, want de tijden die ik rij zijn wel echt snel. Ik verbaas mezelf, maar ik heb niet het gevoel dat dit alles was. Als je echt gaat inzoomen zijn er altijd dingen die beter kunnen. Je bent nooit uitgeleerd. Dat is ook het mooie aan schaatsen."

Coach Robert Post mikt met Gioya Lancee op Olympische Spelen van 2030

Bij haar team wordt Gioya Lancee begeleid door trainer en voormalig marathonschaatser Robert Post. De coach heeft veel bewondering voor de mentale hardheid die zijn pupil tijdens de jarenlange revalidaties heeft gekweekt. "Er zit een hele harde kop op. Gioya is een echte topsporter. Ze heeft zoveel meegemaakt, zoveel tegenslagen ondergaan en elke keer is ze er weer bovenop gekomen. Dat heeft haar heel sterk gemaakt. Ze geeft nooit op. In de training ook niet. Als ik niet zeg, het is genoeg geweest voor vandaag, gaat ze gewoon door."

Lancee erkent zelf dat haar geduld door al het blessureleed behoorlijk op de proef werd gesteld, zeker wanneer Post haar op het hart drukte om kalm aan het uitgestippelde schema vast te houden. "Ik moest de laatste maand heel vaak horen: we hebben een plan, daar gaan we ons aan houden. Het komt goed, je bent goed. Ik vind dat vermoeiende teksten. 'Bij je plan blijven. We hebben hierover nagedacht, we hebben hierover gesproken met elkaar, je moet hier vertrouwen uit halen'. Mijn coach weet dat ook hoor, dat ik dit vermoeiend vind. Maar ik moet hem nu wel gelijk geven. Ik zal voortaan m'n mond houden en meer geduld hebben. Maar dat geduld is best vaak op de proef gesteld door die vele beenbreuken."

Om zich tijdens het belangrijke kwalificatieweekend in Heerenveen niet gek te laten maken door alle plotselinge aandacht, heeft de schaatsster haar meldingen op WhatsApp bewust uitgeschakeld. "Klinkt misschien een beetje stom, maar dit werkt voor mij. Ik heb best een goed voorseizoen en dan ga je hopen en misschien jezelf wel een beetje gek maken. Die mensen hebben goede bedoelingen hoor, maar nu kan ik zelf bepalen wanneer ik de berichten lees. Klinkt een beetje als een oud wijf he?" Voor Post is het succes op het WCKT ondertussen het begin van een nog groter traject richting de toekomst. "We zijn hartstikke ambitieus om met elkaar verder te bouwen", zo vertelt Post. "We hebben een grote droom. We zouden graag in 2030 een rijder op de Olympische Spelen willen hebben. Op de Spelen hier in Heerenveen dus. Met de sponsor hebben we daar ambitieuze gesprekken over. We willen meegroeien. We geloven heel erg in wat we doen. Het is de stip op de horizon. De weg daar naartoe bewandelen we nu met elkaar."