Oranje doet tegen Portugal iets wat 35 jaar later nog altijd uniek is

Op 16 oktober 1991 won het Nederlands elftal met 1-0 van Portugal in een cruciale EK-kwalificatiewedstrijd. In Oranje door de geschiedenis blikt Mee Met Oranje terug op bijzondere wedstrijden, spelers en momenten uit het verleden van Oranje. Precies 35 jaar geleden zorgde Richard Witschge met het enige doelpunt van de avond voor een nog altijd unieke prestatie in de geschiedenis van Oranje.

Nederland begon als regerend Europees kampioen aan de kwalificatiereeks voor het EK van 1992, maar de route richting Zweden verliep allesbehalve vanzelfsprekend. De kwalificatie was een jaar eerder zelfs begonnen met een 1-0-nederlaag in Portugal. Daarna herstelde de ploeg van bondscoach Rinus Michels zich, maar voorafgaand aan de return stonden Nederland en Portugal samen bovenaan in Groep 6. Een overwinning in De Kuip was daardoor van enorm belang.

Michels koos voor een voor Nederlandse begrippen opvallend voorzichtige aanpak. Portugal stond bekend als een ploeg die zich in uitwedstrijden diep liet terugzakken en vervolgens op de counter loerde. Nederland wilde voorkomen dat het opnieuw in die val zou lopen. Michels zette daarom bewust geen klassieke driemansvoorhoede neer.

Nederland boekt unieke zege op Portugal

Marco van Basten was de centrale spits, Dennis Bergkamp speelde daarachter en Ruud Gullit kwam vanaf rechts. Erwin Koeman keerde terug in de ploeg ten koste van Pieter Huistra, terwijl de inmiddels 34-jarige Adri van Tiggelen voor extra defensieve zekerheid zorgde.

Voor rust had Oranje het meeste initiatief. Portugal kwam nauwelijks aan aanvallen toe en na 22 minuten viel de openingstreffer. Richard Witschge kreeg ruimte en haalde van afstand uit. Zijn schot vloog binnen: 1-0. Het doelpunt bleek later bijzonder. Witschge speelde uiteindelijk 31 interlands voor Nederland, maar zou nooit meer scoren. Zijn enige treffer in Oranje bleek dus meteen de belangrijkste uit zijn interlandloopbaan.

Piepjonge Luis Figo valt in

Na rust veranderde het spelbeeld in Rotterdam-Zuid. Nederland hoefde niet meer per se op zoek te gaan naar een tweede doelpunt en koos ervoor om de voorsprong te verdedigen. Dat was ongebruikelijk voor een ploeg die doorgaans juist met aanvallend voetbal werd geassocieerd. Toch hield Oranje zich aan het strijdplan. Portugal kreeg nauwelijks ruimte en wist de Nederlandse defensie niet open te breken.

Aan Portugese zijde liep die avond een toekomstige wereldster rond. In de 56e minuut kwam de pas achttienjarige Luís Figo binnen de lijnen in zijn pas tweede interland. Figo kon het verschil niet meer maken. Nederland hield stand en trok de belangrijke 1-0 over de streep. De overwinning bleek cruciaal in de kwalificatiestrijd. Nederland won later ook met 0-2 van Griekenland en plaatste zich als groepswinnaar voor het EK van 1992. Portugal bleef thuis.

Portugal groeit uit tot angstgegner

Portugal groeide in de jaren daarna uit tot een ware angstgegner van Oranje. Nederland had het in officiële wedstrijden vaak bijzonder lastig met de Zuid-Europeanen en de 1-0-zege op 16 oktober 1991 is tot op de dag van vandaag nog altijd de enige officiële overwinning van Nederland op Portugal. Op 26 maart 2018 was Oranje onder leiding van Ronald Koeman nog wel met 0-3 te sterk voor de Portugezen, maar dat was een vriendschappelijke ontmoeting.

Naast de twee overwinningen leed Nederland liefst acht nederlagen tegen Portugal, onder andere in de fameuze slag van Neurenberg op het WK van 2006 en de finale van de Nations League in 2019. Viermaal eindigde de ontmoeting onbeslist.