Xavi Hernández kan Oranje flink omgooien: deze vijf opties liggen klaar

Bondscoach Xavi Hernández bevindt zich in de tweede fase van zijn eerste interlandcyclus bij Oranje. De Spanjaard combineert het jagen op resultaten met een uitgebreide zoektocht naar de ideale invulling van zijn elftal. In de aanloop naar de ontmoeting van donderdagavond met Griekenland in Thessaloniki en het treffen met Servië van komende zondag gaf hij al 17 van zijn oorspronkelijk 26 opgeroepen internationals speelminuten. Xavi kijkt daarbij nadrukkelijk niet naar status of leeftijd. Hij zoekt gericht naar specifieke profielen om zijn dominante positiespel vorm te geven.

Het Nederlands elftal begon dinsdag in Zeist achter gesloten deuren aan de voorbereiding op het uitduel met koploper Griekenland. Brian Brobbey, Lutsharel Geertruida en Cody Gakpo keerden wegens blessures noodgedwongen terug naar hun clubs. De bondscoach riep alleen voor Brobbey een vervanger op in de persoon van Joshua Zirkzee. Met een groep van 24 spelers traint Oranje woensdagochtend nog eenmaal op de KNVB Campus alvorens de vlucht naar Griekenland vertrekt. De personele wisselingen dwingen de staf volgens journalist Maarten Wijffels van het Algemeen Dagblad mogelijk tot nieuwe keuzes, waarbij verschillende tactische varianten klaarliggen om de tegenstander te verrassen.

Inschuivende backs met Jurriën Timber en Jorrel Hato

Jurriën Timber bewees afgelopen zondag tijdens zijn invalbeurt tegen Servië direct zijn multifunctionele waarde. De verdediger loste Denzel Dumfries af op de rechtsbackpositie en fungeerde als een veelzijdig instrument binnen de defensie. Timber kan centraal, links én rechts achterin uit de voeten, waarbij hij in balbezit moeiteloos inschuift naar het middenveld.

Als vleugelverdediger kiest hij er net zo makkelijk voor om binnendoor op te stomen als buitenom te passeren. Vóór zijn invalbeurt van afgelopen zondag dateerde zijn laatste interland van november 2025 tegen Litouwen. Een basisplaats lijkt dan ook een logische volgende stap in de rotatie.

Aan de linkerkant van de defensie staat Jorrel Hato klaar om een vergelijkbare rol op zich te nemen. Micky van de Ven liet in Belgrado op de persconferentie zelf optekenen dat hij van nature een centrale verdediger is. Hato biedt als pure vleugelverdediger juist extra wapens in aanvallend opzicht. Tijdens zijn periode bij Ajax behoorde hij immers tot de verdedigers met de meeste gecreëerde kansen uit open spel in de Eredivisie.

Net als Timber kan hij naar binnen trekken om een overtal te creëren op het middenveld. Daarmee heeft Oranje een alternatief in handen tegen ploegen die zich massaal terugtrekken rond de eigen zestien.

Verdedigende controle en de erfenis van Guardiola

Nathan Aké geldt als een van de meest opmerkelijke opties voor de positie van controlerende middenvelder. De 31-jarige linkspoot werd in het verleden bij Feyenoord en Chelsea jarenlang opgeleid als controleur. Onder manager Josep Guardiola maakte Aké bij Manchester City al eens speelminuten op die positie. Guardiola experimenteerde geregeld met inschuivende centrale verdedigers, met John Stones als bekendste voorbeeld.

De Oranje-international brengt die ervaring zelf graag ter sprake. "Bij Chelsea debuteerde ik op die positie in het eerste", zo legt hij uit. Nu Aké wekelijks negentig minuten maakt bij Fenerbahçe in zowel de competitie als de Champions League, kan Xavi Hernández hem uitstekend gebruiken als slot op de deur.

Teun Koopmeiners sluit eveneens naadloos aan bij het gewenste profiel van een balvaste controleur die het spel verdeelt. Onder voormalig bondscoach Ronald Koeman werd Koopmeiners al gezien als de primaire vervanger van Frenkie de Jong. Met Joey Veerman heeft Xavi al een spelmaker in een defensievere rol neergezet. Een combinatie met een extra passer voor de defensie kan de opbouw tegen de Grieken nog meer rust en precisie bezorgen.

Diepgang vanuit middenveld en klik met Guus Til

Guus Til en Kenneth Taylor lieten zondag zien hoe belangrijk beweging zonder bal is voor dit Oranje. Na 67 minuten haalde Xavi Hernández zowel Ryan Gravenberch als Tijjani Reijnders gelijktijdig naar de kant. Een samenwerking die ook in eerdere interlands weinig opleverde. Met invallers Til en Taylor kwam er direct schwung in het elftal.

Xavi toonde zich na afloop zeer te spreken over het tweetal en stelde dat zij precies brachten wat de ploeg nodig had: diepteloopacties achter de vijandelijke linie. "We moeten beter de ruimtes aanvallen", zo klonk het heldere oordeel van de Spanjaard.

De diepgang van Til leverde in Belgrado de assist op voor het winnende doelpunt en deed sterk denken aan zijn eerdere connectie met Joey Veerman. Naast de PSV-middenvelder herbergt de selectie met de 22-jarige debutant Gjivai Zechiël nog een speler met een natuurlijk gevoel voor diepte. Zechiël keerde na een kort uitstapje bij Jong Oranje direct terug bij de hoofdmacht. Een middenveld met één controleur achter Til en Zechiël als twee aanvallende nummers tien geldt dan ook als een serieuze mogelijkheid voor de komende interlands.

Voorhoede met Ruben van Bommel en Joshua Zirkzee

Ruben van Bommel maakt door de afwezigheid van de geblesseerde Cody Gakpo een goede kans op zijn basisdebuut op de flanken. Hoewel hij doorgaans vanaf de linkerkant opereert, heeft de twintigjarige aanvaller een veelzijdig verleden. "In de jeugd bij PSV was ik vooral rechtsbuiten. Zo'n ouderwetse die voorzetten op de spits gaf. Ik ben ook nog middenvelder geweest bij MVV", aldus Van Bommel over zijn inzetbaarheid.

Door hem op rechts te posteren en Crysencio Summerville, die wekelijks als linksbuiten acteert, aan de linkerkant te houden, kan Xavi Hernández tegen Griekenland kiezen voor een compleet herschikte vleugelbezetting.

In de punt van de aanval illustreert het ontbreken van Wout Weghorst en Memphis Depay exact wat Xavi Hernández verlangt van een aanvalsleider: een spits die onophoudelijk meevoetbalt en meters vreet in dienst van het team. Mexx Meerdink beleefde een droomstart met twee treffers tegen Servië, maar vier wedstrijden binnen elf dagen vergt veel van de jonge spits.

De opgeroepen Joshua Zirkzee brengt exact een vergelijkbaar type voetbal. Twee jaar geleden kende hij al een droomdebuut met een treffer tegen Bosnië en Herzegovina. Met Zirkzee kan Xavi de jonge Meerdink ontlasten, zonder dat het meevoetballende profiel van de voorhoede verloren gaat.