Oranje Leeuwin fel na gedwongen pensioen: 'Van der Vaart en De Boer helpen niet mee'

Tessel Middag trekt na het noodgedwongen einde van haar profloopbaan fel van leer over de financiële positie en de publieke beeldvorming rond het vrouwenvoetbal. De 33-jarige oud-international van de Oranje Leeuwinnen zette vorige maand na een derde zware kruisbandscheuring een punt achter haar carrière. In gesprek met Sportnieuws.nl geeft ze aan dat tal van speelsters nog steeds onder het minimumloon verdienen en dat negatieve uitlatingen van analisten zoals Rafael van der Vaart en Ronald de Boer de ontwikkeling van de sport schaden.

Het vrouwenvoetbal kampt volgens de 44-voudig international met een constante bewijsdrang om het publiek aan zich te blijven binden, terwijl die druk bij de mannen een stuk minder speelt. "Bij het mannenelftal zitten de stadions altijd vol, ook als ze vier slechte eindtoernooien op een rij zouden hebben. Het vrouwenvoetbal moet juist constant laten zien: wij zijn interessant genoeg. Dat is een behoorlijke druk en dan helpen negatieve opmerkingen van types als Van der Vaart en De Boer niet mee", zo stelt Middag.

Grote financiële kloof en praktijken bij Ajax

De zichtbaarheid van de sport is de laatste jaren weliswaar flink toegenomen, maar Tessel Middag ziet nog altijd een flinke financiële tweedeling. "Het vrouwenvoetbal is enorm gegroeid dankzij de media-aandacht en het aantal uitgezonden wedstrijden, maar er is nog heel veel werk te verrichten", legt de voormalig middenveldster uit aan de hand van een rapport van de wereldwijde spelersvakbond FIFPRO. "Daaruit blijkt dat het voor de bovenste vijf procent van de voetbalsters in de afgelopen tien jaar echt veel beter is gegaan... Daaronder zit nog steeds een heel grote groep waarmee het helemaal niet goed gaat. De beste voetbalsters ter wereld hebben het goed voor elkaar met een salaris van enkele tonnen per jaar en ook nog persoonlijke contracten. Alleen, er zijn nog heel veel meiden die onder het minimumloon verdienen."

Middag grijpt terug op haar eigen ervaringen uit de beginperiode van het vrouwenvoetbal bij Ajax om aan te geven hoe clubs de regels omtrent het minimumloon weten te omzeilen. "Dat heb ik aan het begin van het Nederlandse vrouwenvoetbal ook meegemaakt bij Ajax. Je kunt natuurlijk niet voor veertig uur op de loonlijst staan met een salaris van 250 euro per maand. Dat losten ze dan op met een contract van tien of twintig uur per week en dat terwijl je net zoveel tijd en energie in het voetbal steekt als de mannen. Dat gebeurt nog steeds", aldus de oud-speelster, die voor zeven clubs in vijf landen uitkwam en bij Wellington Phoenix haar loopbaan moest beëindigen na een derde kruisbandblessure.

Gebrek aan cao-bescherming in de Vrouwen Eredivisie

Volgens Tessel Middag zijn de arbeidsvoorwaarden voor speelsters in de Engelse Women's Super League dankzij collectieve regelingen een stuk beter geregeld. In Nederland kwamen zes clubs (Ajax, AZ, Feyenoord, FC Twente, HERA United en PSV) in augustus met werkgeversorganisatie FBO en de vakbonden tot een gezamenlijke cao, waarin een minimale aanstelling van 22 uur per week is opgenomen. Cijfers van Women Inc. laten zien dat speelsters bij clubs met een cao gemiddeld op 1.666,67 euro bruto per maand zitten, terwijl dat bedrag bij clubs zonder collectieve arbeidsovereenkomst op gemiddeld 583,33 euro bruto ligt.

De 33-jarige oud-international wijst jonge talenten dan ook op de gevaren bij clubs waar zulke afspraken ontbreken. "Dan heb je een goed salaris en een geweldige baan als voetbalster, maar in Nederland hebben maar zes clubs een cao. Ik zou het meiden niet per se aanraden om naar een club te gaan zonder cao, want dat betekent dat je bijvoorbeeld niet goed beschermd bent als je zwanger raakt...", zo vertelt Middag, die ook nog terugkijkt op haar eigen carrière: "Ik heb geluk gehad dat ik een getalenteerde voetbalster was, dus ik kon bij betere clubs terecht en had een beter dan gemiddeld salaris. Maar ik vind het vooral belangrijk voor de ontwikkeling van het vrouwenvoetbal dat het minimumloon bij alle voetbalsters omhoog gaat. Het is belangrijk dat iedereen een fatsoenlijk salaris heeft."

Dubbele maatstaf bij voetbalbestuurders

Behalve over de salariskloof verbaast Tessel Middag zich over de manier waarop clubbestuurders met twee maten meten bij financiële tekorten van de mannen- en vrouwenafdelingen. Hoewel het vrouwenvoetbal in Nederland pas sinds 1971 officieel door de KNVB wordt erkend, wordt er van de vrouwentak nu direct verwacht dat zij financieel op eigen benen staan. "In het mannenvoetbal wordt ook veel verlies geleden, maar dat nemen ze voor lief. Dan maakt het ineens niet uit dat er een paar miljoen verlies wordt geleden. En bij de vrouwen moet alles verantwoord zijn...", zegt de oud-international daarover.

Na haar gedwongen afscheid kijkt Middag inmiddels naar een eventuele vervolgstap als trainer. Daarnaast volgt ze op dit moment een zakelijke cursus bij de Engelse voetbalvakbond die gericht is op de ontwikkeling van het vrouwenvoetbal. "Daar zijn gastsprekers die vertellen dat je het vrouwenvoetbal moet zien als een startup. Je gaat er niet meteen winst mee behalen, maar het is wel een enorme groeimarkt. Met een beetje geduld en vooral een goed plan, kan je er op den duur winst mee behalen."