Op 30 oktober 2008 plaatsten de Oranje Leeuwinnen zich voor het eerst in de geschiedenis voor een groot eindtoernooi. In Oranje door de geschiedenis blikt Mee Met Oranje terug op bijzondere wedstrijden, spelers en momenten uit het verleden van Oranje. Precies achttien jaar geleden won Nederland in Volendam met 2-0 van Spanje en groeide de negentienjarige Karin Stevens uit tot de onverwachte hoofdrolspeelster van een historische avond.
De Nederlandse vrouwen hadden jarenlang geprobeerd aansluiting te vinden bij de Europese top, maar een EK of WK was tot dat moment altijd buiten bereik gebleven. In de kwalificatie voor het EK van 2009 eindigde de ploeg van bondscoach Vera Pauw achter Duitsland, waardoor de play-offs tegen Spanje de laatste mogelijkheid boden om alsnog naar Finland te mogen.
Alsof de opdracht tegen Spanje nog niet moeilijk genoeg was, moest Oranje het zonder Manon Melis stellen. De spits was met zeven doelpunten de Nederlandse topscorer in de kwalificatie, maar had kort voor de beslissende wedstrijden haar kaak gebroken. Daardoor kwam er meer verantwoordelijkheid te liggen bij Stevens. De aanvalster was pas negentien, maar liet in het tweeluik zien klaar te zijn voor die rol.
Karin Stevens neemt Oranje bij de hand
Nederland had vóór dit tweeluik nog nooit de play-offs bereikt én nog nooit van Spanje gewonnen. Spanje had al ervaring op een EK en bereikte in 1997 zelfs de halve finale. In de heenwedstrijd op 25 oktober 2008 in Madrid had Spanje vooral voor de rust het betere van het spel. Nederland overleefde de moeilijke fase en sloeg na de pauze genadeloos toe. Karin Stevens maakte kort na de rust de 0-1, waarna Kirsten van de Ven in de slotfase voor 0-2 zorgde.
De uitgangspositie was uitstekend voor de return van 30 oktober, maar Vera Pauw waarschuwde voor gemakzucht. Spanje had in eigen huis voldoende kansen gehad om zelf te scoren en Nederland was volgens de bondscoach nog lang niet zeker van kwalificatie. Ook in Volendam, waar 4.257 toeschouwers op de wedstrijd waren afgekomen, begonnen de Spaanse vrouwen sterk. Oranje hield echter stand en kreeg gaandeweg steeds meer grip op de wedstrijd.
In de 37e minuut viel de bevrijdende 1-0. Sylvia Smit bracht een vrije trap voor het doel en Stevens maakte haar tweede treffer van het tweeluik. Spanje moest daardoor ineens drie keer scoren om Nederland nog uit te schakelen. Kort na rust verdween ook die laatste hoop. Rechtsback Dyanne Bito ging mee naar voren en leverde de voorzet af waaruit Stevens opnieuw scoorde. Met drie van de vier Nederlandse doelpunten in de play-offs had Stevens een levensgroot aandeel in de historische prestatie.
Begin van een nieuw tijdperk
De Oranje Leeuwinnen mochten zodoende voor het eerst naar een groot eindtoernooi. Voor Vera Pauw was het echter meer dan alleen sportief succes. De bondscoach omschreef de kwalificatie destijds als 'het belangrijkste resultaat uit de geschiedenis van het Nederlandse vrouwenvoetbal' en hoopte dat de prestatie een doorbraak voor de sport zou betekenen.
De Eredivisie voor vrouwen was pas in 2007 begonnen. De omstandigheden werden professioneler, maar speelsters verdienden er nog niet zomaar hun brood mee. Een jaar later stond diezelfde generatie ineens op een Europees kampioenschap. Op het EK van 2009 bleek Nederland niet alleen tevreden met de deelname. Oranje overleefde de groepsfase, schakelde Frankrijk na strafschoppen uit en bereikte direct de halve finale. Pas na verlenging was Engeland te sterk.
Een van de speelsters die de volledige ontwikkeling van dichtbij meemaakte was de achttienjarige Sherida Spitse. Zij stond tegen Spanje al in de basis en zou zeventien jaar later afscheid nemen als Europees recordinternational met 248 interlands. Voor 30 oktober 2008 hadden de Oranje Leeuwinnen nog nooit een eindtoernooi bereikt. Negen jaar later werd Nederland Europees kampioen en in 2019 volgde zelfs een WK-finale.