Op 8 november 1946 werd Guus Hiddink geboren, de bondscoach die Oranje in 1998 tot op één strafschoppenserie van de WK-finale bracht. In Oranje door de geschiedenis blikt Mee Met Oranje terug op bijzondere wedstrijden, spelers en momenten uit het verleden van Oranje. Precies tachtig jaar geleden kwam de man ter wereld die ruim een halve eeuw later één van zijn keuzes rond die beslissende penaltyreeks zelf als 'een fout' en 'dom' zou bestempelen.
Het Nederlands elftal stond op 7 juli 1998 in Marseille tegenover Brazilië in de halve finale van het WK in Frankrijk. Ronaldo zette de titelverdediger kort na rust op voorsprong, maar Patrick Kluivert bracht Oranje in de 87e minuut langszij met een rake kopbal. Pierre van Hooijdonk was twaalf minuten eerder binnen de lijnen gekomen. De spits kreeg vlak voor het einde van de reguliere speeltijd zelfs nog de mogelijkheid om het duel vanaf elf meter te beslissen. Althans, dat dacht hij zelf.
Júnior Baiano trok Van Hooijdonk in het strafschopgebied aan zijn shirt, maar arbiter Ali Bujsaim uit de Verenigde Arabische Emiraten wees niet naar de stip. De Nederlander kreeg juist geel omdat de scheidsrechter meende dat hij zich liet vallen. Van Hooijdonk was na afloop aangeslagen. "Hoe kan de FIFA voor een halve finale op een WK in vredesnaam een scheidsrechter aanstellen uit Lutjewinkel die hier niets te zoeken heeft? Ik liet me niet zomaar vallen, ik werd echt aan mijn shirt vastgehouden. Dat had het verlossende moment moeten zijn. Once in a lifetime had ik de kans om wereldkampioen te worden."
Specialist Pierre van Hooijdonk staat pas zevende
Na 120 minuten stond het nog altijd 1-1 en volgde alsnog een penaltyserie. Guus Hiddink had vooraf vijf spelers aangewezen. Frank de Boer en Dennis Bergkamp scoorden, maar Phillip Cocu en Ronald de Boer zagen hun inzet gekeerd worden. Omdat vier Brazilianen wél raak schoten, was Oranje uitgeschakeld. Patrick Kluivert zou als vijfde hebben genomen, maar doordat alle vier Brazilianen niet misten, was de serie na De Boers' misser al beslist: 4-2.
Pierre van Hooijdonk kwam niet aan de beurt en dat was opvallend. De aanvaller stond bekend om zijn traptechniek en had in het seizoen voorafgaand aan het WK bij Nottingham Forest geen enkele strafschop gemist. Toch stond hij volgens zijn eigen latere verklaring pas als zevende op Hiddinks lijst. "Vooraf aan de wedstrijd waren al vijf jongens gevraagd en die stonden na 120 minuten ook nog altijd op het veld", vertelde Van Hooijdonk in 2023 bij Studio Voetbal.
"Ik weet wel dat ik nummer zeven was en Jaap Stam nummer zes was." Met Stam had hij zelfs afgesproken om onderling van positie te wisselen als de eerste vijf nemers aan de beurt waren geweest. Zover kwam het echter nooit.
Guus Hiddink geeft fout zelf toe
Guus Hiddink zat bij dezelfde uitzending naast Pierre van Hooijdonk. De oud-bondscoach draaide niet om zijn beslissing heen. "Ja, als ik daar nu op terugkijk, is het een fout. Dat was dom gedaan", erkende Hiddink. "Iedereen maakt fouten; ik ben ook een mens." Hiddink gaf ook toe dat hij zijn spits veel hoger op de lijst had moeten zetten. "Pierre had er wel een moeten nemen. Ik had hem er meteen bij moeten zetten."
Hiddink bleef ook jaren later overtuigd dat Oranje vóór de penaltyserie al een enorme kans op de finale was ontnomen. "Met de VAR had Pierre van Hooijdonk die penalty tegen Brazilië wel gekregen", zei hij in 2025 tegen Voetbal International. "Al moeten we ook zo eerlijk zijn dat Dennis Bergkamp met de VAR nooit het doelpunt tegen Argentinië had kunnen maken, omdat hij in de ronde ervoor tegen Joegoslavië, in een duel bij de cornervlag, even met het voetje op een been stampte."
"Tja, de penalty's. Ronald de Boer had een goede trap, die miste normaal niet. Phillip Cocu idem dito. Ervaren, nuchtere jongens. Daar bouwden we op in zulke series. Bij PSV had ik Stan Valckx ooit op de lijst staan. Niet omdat hij topschutter was, maar omdat hij zo nuchter was dat hij het balletje er wel intikte."
Oranje bleef uiteindelijk steken in de halve finale van een WK waarop de ploeg zelf het gevoel had wereldkampioen te kunnen worden. Hiddink noemde de selectie jaren later nog altijd 'een kampioenswaardig team'. Na de uitschakeling was de ploeg leeg. Vier dagen later verloor Nederland ook de troostfinale met 2-1 van Kroatië.