Op 25 oktober 1953 schreef het Nederlands elftal geschiedenis zonder dat de spelers daar op het veld veel van merkten. In Oranje door de geschiedenis blikt Mee Met Oranje terug op bijzondere wedstrijden, spelers en momenten uit het verleden van Oranje. Precies 73 jaar geleden werd Nederland - België de eerste voetbalwedstrijd die rechtstreeks op de Nederlandse televisie werd uitgezonden.
Televisie stond in Nederland nog volledig in de kinderschoenen. De eerste officiële landelijke televisie-uitzending had pas twee jaar eerder plaatsgevonden en lang niet ieder huishouden beschikte over een toestel. De KNVB stond bovendien bepaald niet te springen om voetbalwedstrijden op televisie te laten zien. Een eerdere poging om Nederland - België in april 1953 rechtstreeks uit te zenden was daarom al mislukt.
Destijds waren er in heel Nederland naar schatting ongeveer vijfhonderd televisietoestellen in particulier bezit of bij radiohandelaren. Mensen die zelf geen televisie hadden, verzamelden zich geregeld bij buren, cafés of voor etalages waar een toestel stond opgesteld. Precies dát was waar de KNVB bang voor was: één televisie kon tientallen kijkers trekken en daardoor mogelijk concurreren met een bezoek aan het stadion.
Ruzie over 500 gulden
De KNVB stelde daarom hoge eisen: alleen uitverkochte wedstrijden mochten worden uitgezonden, medewerkers van de omroep moesten hun stadionkaartje betalen en uiteindelijk verlangde de KNVB bovendien 500 gulden voor de uitzendrechten. Dat zou vandaag de dag neerkomen op omgerekend 226 euro.
De NTS wilde aanvankelijk niet betalen. De omroep vond dat betaling voor het recht om verslag te doen moeilijk te rijmen viel met journalistieke onafhankelijkheid. Na lang onderhandelen en publieke druk ging de NTS alsnog overstag. Voor 500 gulden mocht Nederland - België op 25 oktober rechtstreeks worden uitgezonden. Ter vergelijking: tien jaar later werd al ongeveer 10.000 gulden per wedstrijd betaald.
Wie dacht dat televisie meteen voor lege tribunes zou zorgen, kreeg ongelijk. In de Rotterdamse Kuip zaten 63.923 toeschouwers. Ook thuis kon voor het eerst live worden meegekeken naar het Nederlands elftal. Lang hoefden die kijkers niet op een historisch moment te wachten.
Max van Beurden schrijft geschiedenis
Nederland begon uitstekend en kwam al na acht minuten op voorsprong. Max van Beurden maakte de 1-0 en werd daarmee onbedoeld onderdeel van de Nederlandse televisiegeschiedenis. Zijn treffer was het eerste doelpunt van Oranje dat rechtstreeks op de Nederlandse televisie te zien was.
Het bleef bovendien het enige doelpunt van de wedstrijd. Nederland hield België van scoren af en boekte een 1-0-overwinning. Dat doelpunt was voor Van Beurden zelf eveneens bijzonder. Hij speelde uiteindelijk slechts vijf interlands en scoorde precies één keer. Zijn enige Oranje-doelpunt was dus meteen een stukje Nederlandse televisiegeschiedenis.
Begin van een nieuw tijdperk
Televisie en voetbal zouden in de decennia daarna volledig met elkaar verweven raken. Internationale wedstrijden werden gretig bekeken door een miljoenenpubliek, uitzendrechten groeiden uit tot een belangrijke inkomstenbron en thuis naar Oranje kijken werd voor generaties Nederlanders vanzelfsprekend.
Bij Beeld & Geluid bevindt zich overigens nog beeldmateriaal van de interland tussen Nederland en België. Ook is er een radiofragment van de wedstrijd bewaard gebleven. Het instituut heeft bovendien een uitgebreid interview met televisiepionier Harry Heuts, die de wedstrijd in Rotterdam als 'een van de grote historische uitzendingen uit de beginperiode van de Nederlandse televisie' omschrijft.