Op 28 oktober 1987 won het Nederlands elftal met liefst 8-0 van Cyprus, maar dreigde een explosief vanaf de tribune de EK-droom van Oranje volledig te verwoesten. In Oranje door de geschiedenis blikt Mee Met Oranje terug op bijzondere wedstrijden, spelers en momenten uit het verleden van Oranje. Precies 39 jaar geleden leek Nederland zich in De Kuip overtuigend voor het EK van 1988 te plaatsen, totdat de UEFA de uitslag schrapte en Oranje weken later zelfs een reglementaire 0-3-nederlaag kreeg opgelegd.
Nederland wist vooraf wat er op het spel stond. Na jaren van teleurstellingen lonkte eindelijk weer deelname van het Nederlands elftal aan een groot eindtoernooi. Oranje had het WK van 1982, het EK van 1984 en het WK van 1986 gemist en kon in de wedstrijd tegen Cyprus een beslissende stap zetten.
Nederland had vóór de ontmoeting met Cyprus tien punten uit zes kwalificatiewedstrijden volgens het toenmalige tweepuntensysteem. Griekenland stond op negen punten, maar had nog slechts één wedstrijd over: thuis tegen Nederland. Met een overwinning op Cyprus zou Oranje dus mathematisch zeker zijn van het EK van 1988 in Duitsland.
John Bosman maakt vijf doelpunten
Het begon perfect voor Nederland. John Bosman maakte al in de eerste minuut de 1-0. Niet veel later veranderde de wedstrijd echter volledig. Vanaf de tribune werd een tennisbal met daarin zwaar vuurwerk richting het Cypriotische doel gegooid. Het explosief ontplofte vlak bij doelman Andreas Charitou, die naar de grond ging en niet verder kon.
Charitou werd per brancard afgevoerd en vervangen door Antonis Kleftis. Cyprus wilde aanvankelijk niet verder, maar hervatte de wedstrijd in Rotterdam na overleg met scheidsrechter Roger Philippi, UEFA-waarnemer Alfred Delcourt en de officials uiteindelijk onder protest.
Eenmaal terug op het veld liet Oranje geen twijfel bestaan over het krachtsverschil. Bosman groeide uit tot de grote man van de avond en scoorde uiteindelijk liefst vijf keer. Ruud Gullit, Ronald Spelbos en John van 't Schip maakten de overige doelpunten: 8-0. Op het veld had Nederland daarmee gedaan wat nodig was. De overwinning betekende dat Oranje niet meer ingehaald kon worden in de kwalificatiegroep. De spelers leken hun ticket voor het EK op zak te hebben.
UEFA verandert 8-0 zege in 0-3 nederlaag
De UEFA besloot op 12 november echter de 8-0 ongeldig te verklaren vanwege de zelfgemaakte vuurwerkbom op het veld. Cyprus kreeg een reglementaire 0-3-overwinning toegewezen. Daardoor verdween ook de zekere kwalificatie: ineens kon Griekenland Nederland in de laatste wedstrijd weer voorbij.
De KNVB ging in beroep tegen de beslissing van de UEFA en boekte succes. De reglementaire nederlaag werd teruggedraaid en de UEFA bepaalde dat Nederland en Cyprus opnieuw moesten spelen, ditmaal zonder publiek en in een ander stadion. De return vond op 9 december 1987 plaats in De Meer.
John Bosman deed alsof er nauwelijks iets was gebeurd. De spits, die in de geschrapte wedstrijd vijf keer had gescoord, maakte in de replay opnieuw een hattrick. Ronald Koeman verzorgde de andere treffer: 4-0. Daarmee was Oranje alsnog zeker van deelname aan het EK.
Een wedstrijd die nog altijd voor verwarring zorgt
De bomwedstrijd is decennia later op statistisch gebied nog steeds een bijzonder geval. De UEFA schrapte de oorspronkelijke 8-0 uit de kwalificatie en verving deze door de replay. De KNVB telt de wedstrijd van 28 oktober echter nog altijd mee in de officiële Nederlandse interlandstatistieken.
Daardoor staan de vijf doelpunten van John Bosman nog steeds achter zijn naam en geldt ook Hans Gillhaus officieel als debutant in die wedstrijd. Hij verving Ruud Gullit in de slotfase. Bosman maakte in beide versies van Nederland - Cyprus samen acht doelpunten. De vijf treffers uit De Kuip bleven dus bestaan in zijn Oranje-totaal van zeventien treffers, ondanks het feit dat de uitslag internationaal ongeldig was verklaard.
Een week na de replay sloot Nederland de kwalificatiereeks af met een 0-3-overwinning op Griekenland. Gillhaus, die enkele weken eerder tijdens de bomwedstrijd zijn debuut had gemaakt, maakte daar als invaller zijn eerste twee doelpunten voor Oranje. De rest van het verhaal is bekend. Nederland reisde in de zomer van 1988 alsnog af naar West-Duitsland, overleefde een moeizame groepsfase, schakelde het gastland uit in de halve finale en versloeg de Sovjet-Unie met 2-0 in de finale.