Valentijn Driessen hard na vier duels onder Xavi: 'Het is volledig mislukt'

Het Nederlands elftal heeft de eerste interlandperiode onder bondscoach Xavi Hernandez afgesloten met acht punten in de Nations League, maar het vertoonde spel zorgt voor de nodige vraagtekens. Journalist Valentijn Driessen trekt daags na de zwaarbevochten 2-1-zege op Servië van zondag harde conclusies over het huidige niveau van Oranje. Volgens de chef voetbal van De Telegraaf is de bestuurlijke en sportieve instabiliteit die het elftal onder Ronald Koeman kenmerkte, onder het bewind van de Spanjaard nog altijd nadrukkelijk aanwezig.

Oranje boekte weliswaar twee nipte overwinningen op de Serviërs en speelde gelijk tegen Duitsland en Griekenland, maar overtuigend was het allerminst. Zowel de staf als de spelersgroep kijkt dan ook met gemengde gevoelens terug op het intensieve vierluik. De resultaten leverden weliswaar de koppositie op in Groep 2 van Divisie A, maar het veldspel toonde grote defensieve scheuren en tactische onzekerheden.

Valentijn Driessen velt hard oordeel over erfenis

Valentijn Driessen steekt in zijn analyse de hand niet voor de mond over de prestaties van Oranje. Waar de overgang van Ronald Koeman naar de huidige bondscoach een omslag in spelopvatting en dominantie moest inluiden, ziet de verslaggever vooralsnog dezelfde kwetsbaarheden terugkeren op het veld. Het elftal slaagde erin om resultaten te boeken, maar tegenstanders kregen opvallend eenvoudig kansen om de Nederlandse defensie open te snijden.

"Zowel qua resultaat als spel scoorde Oranje een hele magere voldoende tegen drie tegenstanders die allemaal beduidend lager op de FIFA-wereldranglijst staan. De labiliteit onder Ronald Koeman is onder het gezag van Xavi nog lang niet afgeschud", schrijft Driessen in zijn column over de openingsfase van Xavi. Hij constateert dat de invoering van een aanvallende speelstijl gepaard gaat met groeipijnen die niet zomaar verdwenen zijn. "De Spanjaard ging het anders doen, maar daarvoor heeft hij blijkbaar meer tijd nodig dan een korte periode met vier interlands."

Verdedigende zorgen bij Oranje

De defensieve kwetsbaarheid van Oranje wordt pijnlijk blootgelegd door de statistieken van de achterhoede onder leiding van doelman Bart Verbruggen en aanvoerder Virgil van Dijk. In het gehele kalenderjaar slaagde de nationale ploeg er in geen enkele van de twaalf gespeelde interlands in om het doel schoon te houden. Een alarmerende reeks voor een elftal met internationale topkrachten, temeer omdat het merendeel van de opponenten op papier minder kwaliteit herbergt.

"Statistieken zeggen niet alles, maar in alle twaalf interlands in het kalenderjaar 2026 de nul niet weten te houden, is een aanfluiting voor Van Dijk, Dumfries, Verbruggen en Van de Ven. Helemaal met de wetenschap dat slechts één tegenstander hoger op de wereldranglijst stond dan Oranje: Marokko", concludeert Valentijn Driessen scherp. Ook Denzel Dumfries ontkende zaterdag de problemen achterin niet en erkende dat het openbreken van de defensieve organisatie binnen de selectie een belangrijk thema is.

"De ruimte in de rug blijft een probleem voor vooral Van Dijk en Dumfries. Ook organisatorisch lukt het dit duo niet om samen met Verbruggen de boel dicht te houden. Als Xavi geen oplossing voor de kwetsbaarheid van Van Dijk en Dumfries vindt, dan blijft hij evenals Ronald Koeman achter de feiten aanlopen met Nederland. Zeker tegen betere tegenstanders", stelt Driessen over de kwetsbare linies.

Experimenten van Xavi met Koopmeiners

Om meer grip op wedstrijden te krijgen, besloot bondscoach Xavi Hernandez flink te sleutelen aan zijn formatie. In de tweede ontmoeting met Servië resulteerde dat in een opvallende tactische proef: Teun Koopmeiners, actief bij het Italiaanse Juventus, startte als centrale verdediger aan de linkerkant naast Virgil van Dijk. Het idee was dat Koopmeiners in balbezit zou inschuiven naar het middenveld, terwijl Van Dijk als rechter centrale pion ageerde.

Valentijn Driessen beoordeelt deze tactische ingreep als een totale misrekening van de technische staf. "Zijn experiment met Van Dijk als rechter centrale verdediger en Teun Koopmeiners aan de linkerkant, mislukte volledig. De middenvelder van Juventus mocht doorschuiven naar de middenlinie, maar dat probeersel ontaardde vooral in chaos en misverstanden." Hoewel Koopmeiners met een raak geschoten vrije trap nog wel de score opende, loste de omzetting de onderliggende structurele mankementen niet op.

In het tweede bedrijf zag Xavi zich genoodzaakt om in te grijpen. Micky van de Ven verhuisde naar het centrum om de positie van Koopmeiners over te nemen, maar ook die wijziging bracht weinig rust in de organisatie. Servië miste simpelweg de stootkracht om de fouten in de Nederlandse opbouw genadeloos af te straffen, waardoor een doelpunt van invaller Joshua Zirkzee na voorbereidend werk van Tijjani Reijnders uiteindelijk voldoende bleek voor een benauwde overwinning.

Puzzelstukken op middenveld van Oranje

Niet alleen achterin zocht bondscoach Xavi Hernandez naar de juiste balans, ook op het middenveld was het voortdurend passen en meten. In Thessaloniki tegen Griekenland leidde zijn opstelling bijna tot averij, toen Ryan Gravenberch en Tijjani Reijnders buiten de basis werden gelaten ten faveure van Joey Veerman, Quinten Timber en Guus Til. De Grieken profiteerden optimaal en liepen al snel uit naar een 2-0 voorsprong, waarna Oranje met hangen en wurgen een punt redde.

Valentijn Driessen hekelt deze wisselingen binnen de as van het elftal: "In de middenlinie betaalde de Spanjaard in Griekenland bijna de tol voor zijn gegoochel met Ryan Gravenberch en Tijjani Reijnders. Zij horen in Oranje, omdat er voor die twee geen serieuze alternatieven zijn." Tegelijkertijd werd Veerman weer in genade aangenomen als spelbepaler. De middenvelder kreeg tegen de Serviërs een basisplaats toebedeeld, al blijft de vraag of hij het gemis van vaste waarden kan opvangen.

De hoop van het technisch hart richt zich op de aanstaande rentree van Frenkie de Jong, die inmiddels de individuele trainingsarbeid op het veld heeft hervat bij FC Barcelona na zijn zware knieblessure. In de voorhoede blijft het personele plaatje eveneens onzeker. Waar Ronald Koeman eerder de stap zette door Crysencio Summerville als rechtsbuiten te lanceren, zag Xavi aanvallers Brian Brobbey en Donyell Malen afhaken door spierblessures, waardoor Mexx Meerdink zijn kans greep in de selectie.

Volgens Driessen heeft de Spanjaard nog veel werk te verrichten om structuur aan te brengen: "De vier interlands voor de Nations League riepen meer vragen op dan antwoorden over Oranje en de kwaliteiten van Xavi, die zich nog geen tactisch meesterbrein heeft getoond."