Schaatstrainer Jillert Anema slaat alarm. De vernieuwde massastart liep tijdens twee opeenvolgende afvalkoersen uit op zware valpartijen en blessures, en dat baart de coach grote zorgen. Na het wereldbekerkwalificatietoernooi in Heerenveen en de chaotische wereldbekerwedstrijd van afgelopen zondag in Peking vreest hij voor de fysieke gezondheid van de schaatsers. Tegenover de NOS laat Anema weten dat de organisatie de gevaren van het nieuwe wedstrijdformat zwaar onderschat.
De internationale schaatsunie (ISU) stapte in juni over op een nieuwe opzet voor de massastart. Waar voorheen een puntenkoers over zestien ronden werd gereden, is het onderdeel nu omgevormd tot een afvalrace. Geïnspireerd op het baanwielrennen en skeeleren valt telkens het achterste duo af, net zolang tot er zes rijders overblijven. "Ik ben niet woest, ik ben bang. Ik ken vanuit mijn oude vak mensen die moesten revalideren, die door pechgevallen gewoon nooit meer hun hobby kunnen doen. Het is schitterend werk om mensen te helpen, maar je hoopt dat geen enkele schaatser ooit zo geholpen moet worden", zo zegt de voormalige fysiotherapeut, die zondag al tegen De Telegraaf zijn zorgen uitsprak.
Zware valpartijen voor Luc ter Haar en Daniele Di Stefano
Ongeveer twee weken geleden ging het tijdens het kwalificatietoernooi voor de wereldbekers in Thialf al behoorlijk mis. Vier schaatsers kwamen tegelijk ten val, waardoor de wedstrijd moest worden stilgelegd. Jillert Anema besloot zijn 22-jarige pupil Wisse Slendebroek na de crash uit voorzorg direct van het ijs te halen, zodat hij bij de tweede herstart niet meer aan het vertrek verscheen. Luc ter Haar kwam er minder goed vanaf en hield aan zijn glijpartij in de kussens een flink verzwikte en gezwollen enkel over.
Uit medisch onderzoek bleek dat Ter Haar niets heeft gebroken en de medische staf rekent op een voorspoedig herstel, maar Anema is er niet gerust op. "Er was een valpartij waardoor Luc ter Haar, een topper, nu thuis zit met een verzwikte enkel. Dat kan een heel zware blessure zijn voor schaatsers, misschien komt hij nooit meer op niveau", aldus de coach van onder anderen Marijke Groenewoud en Jorrit Bergsma.
Afgelopen zondag was het opnieuw raak tijdens de eerste World Cup in Peking. Daar liep het programma om te beginnen al meer dan twee uur vertraging op door een scheur in het ijs, die provisorisch met een metselsetje, drie ijswagens en leeggespoten brandblussers gedicht moest worden. Toen de mannen eenmaal onderweg waren, ging de Italiaan Daniele Di Stefano hard onderuit.
Hij nam in zijn val ook Bart Swings en Ethan Cepuran mee, en verderop in de race kwam Harm Visser ten val, wat hem op een diskwalificatie kwam te staan. De geblesseerde Di Stefano bleef minutenlang op het ijs liggen voordat de koers eindelijk werd stilgelegd. Over de precieze ernst van zijn kwetsuur is nog geen medische update gegeven. Bij de vrouwen verliep de rit in de Chinese hoofdstad zonder grote problemen en ging Marijke Groenewoud met de zege aan de haal, al wilde haar trainer haar kort voor de start vanwege de veiligheidsrisico's eigenlijk nog aan de kant houden.
Waarschuwingen van Jillert Anema en Jorrit Bergsma genegeerd
Voor de start van het seizoen trokken Jillert Anema en olympisch kampioen Jorrit Bergsma al aan de bel over de risico's van de afvalkoers. Bergsma lijkt de discipline dit seizoen helemaal over te slaan en noemde de opzet na de zware crash in Thialf al levensgevaarlijk. Volgens zijn coach wuift de bond de bezwaren vanuit het peloton echter weg. Ondertussen voelen schaatsers zich door het prijzengeld en een financiële toelage voor de top acht alsnog genoodzaakt om aan de start te verschijnen. "De organisatoren weten niet voor de helft wat er kan gebeuren", zo waarschuwt Anema, die inmiddels heeft besloten zijn mannelijke schaatsers niet langer voor dit onderdeel te laten trainen.
"Ik heb het voor het seizoen al gezegd, vroeger reden we ook dit soort wedstrijden. Er is niets mee gedaan. Wat ik zeg, maakt niet uit. Het doet er niet toe. Het is een gevaarlijk format en het gaat niet veranderen", gaat de trainer verder. Het argument van de jury dat de opzet eerder bij juniorenwedstrijden al meermaals veilig zou zijn getest, veegt hij resoluut van tafel. "Maar dat liegen ze. Bij de junioren in Enschede was er vorig jaar ook een grote valpartij. Dus het is gewoon niet waar, maar het moet doorgedrukt worden want het moet spectaculairder. Het spektakel hadden we al op een WK allround met een volle tent, maar dat vonden ze niet leuk." De schaatscoach haalt bovendien een prachtige rit tussen zijn pupil Bergsma en Chris Huizinga op de 10.000 meter aan als bewijs dat de traditionele afstanden van zichzelf al genoeg spanning opleveren.
ISU kondigt evaluatie aan na klachten van schaatsers
De onvrede over de rommelige massastart in Peking beperkt zich niet tot het kamp van Jillert Anema, maar leeft in het hele peloton. Bondscoach Rintje Ritsma stelde al vast dat de juryleden nog zoekende zijn naar de juiste manier om deze nieuwe wedstrijdformule in goede banen te leiden. "Er wordt constant overlegd, dat gebeurde ook dit weekend in Peking. Alle aanwezige sporters spraken zich uit tegen het format, er is uitgelegd wat de risico's zijn", legt Anema uit.
Bij de internationale schaatsbond geeft vicepresident Aleksandr Kibalko toe dat afgelopen zondag bij de mannen werkelijk alles tegenzat. Toch weigert de bestuurder, net als voorzitter van de technische commissie Nick Thometz, de oorzaak volledig bij het nieuwe format te zoeken. "Herstarts, valpartijen en diskwalificaties. Dat kan altijd gebeuren, ook bij de oude massastart", zo stelt Kibalko. Wel houdt de schaatsbond de deur open voor aanpassingen richting de volgende wereldbekerwedstrijden, die komend weekend van 20 tot en met 22 november op het programma staan in het Japanse Obihiro.
"Onze technische commissie, iedereen die betrokken is bij de evaluatie, zullen kijken wat er gebeurd is en wat er kan worden verbeterd. Tegelijkertijd heb ik met schaatsers gesproken en is het, net als in het shorttrack, gedeelde verantwoordelijkheid. Sommige schaatsers nemen onze wil om de sport te verbeteren een beetje voor lief. Ze moeten eerlijk schaatsen en respect hebben voor elkaar."