Woede in Nederland na crashes in Peking: 'Vragen om eerste invalide schaatser'

Schaatscoach Jillert Anema heeft vanuit Friesland vernietigend uitgehaald naar de vernieuwde opzet van de massastart tijdens de World Cup in Peking. De eerste internationale afvalkoers van het seizoen verliep chaotisch, met een zware valpartij bij de mannen en urenlange vertraging bij de vrouwen. Tegenover De Telegraaf waarschuwt de hoofdtrainer van Team Royal A-ware voor ernstige gevolgen. Hoewel Marijke Groenewoud en Jorian ten Cate in China het goud pakten, is het volgens Anema met de huidige regels wachten op het moment dat een schaatser blijvend letsel oploopt.

In juni vormde de internationale schaatsbond ISU de massastart over zestien ronden om tot een afvalkoers, geïnspireerd op het baanwielrennen en skeeleren. Na iedere twee ronden moeten de laatste twee schaatsers het ijs verlaten, totdat er zes rijders overblijven voor de finale. Anema bleef tijdens de seizoensopener thuis voor de televisie en liet de begeleiding in China over aan zijn collega's Daan Breeuwsma en Wopke de Vegt. Wat de 65-jarige coach op het scherm zag, bevestigde direct zijn eerdere bezwaren tegen het nieuwe onderdeel.

Anema haalt fel uit naar levensgevaarlijke afvalkoers

Jillert Anema windt er na het zien van de beelden uit de Chinese hoofdstad geen doekjes om en wijst daarbij op zijn eigen medische achtergrond. "Marijke en Merel zijn zo goed dat we op deze manier het nieuwe format naar de kloten hebben willen helpen. Een hoog tempo rijden, waardoor er verder niets gebeurt. Want zo'n afvalkoers is en blijft levensgevaarlijk. Ik heb jarenlang als fysiotherapeut in het ziekenhuis gewerkt, heb veel patiënten meegemaakt die door ongelukken nooit meer kunnen sporten, en deze discipline is vragen om de eerste invalide schaatser. Nu ik de mannenwedstrijd heb gezien, weet ik het zeker: dit is een kwestie van tijd. We zijn hard op weg", zo stelt de coach.

De wedstrijd bij de mannen ontaardde in een onrustig gevecht vol duw- en trekwerk en moest na een zware valpartij zelfs worden stilgelegd. Na een onhandige actie nam de Italiaan Daniele Di Stefano in zijn val ook de Belg Bart Swings en de Amerikaan Ethan Cepuran mee. Ook de Nederlander Harm Visser ging tijdens de chaotische race onderuit. Na de herstart wist de 23-jarige Jorian ten Cate het onderdeel op zijn naam te schrijven, terwijl Swings nog als vierde over de streep kwam.

Volgens Anema horen langebaanschaatsers überhaupt niet thuis in zo'n eliminatieformat. "Schaatsen is tijdrijden. Dus prima als je zo'n wedstrijd wilt organiseren, maar niet met langebaanrijders van wie hun salaris afhangt van andere onderdelen. Dit kan je je carrière kosten. Dit is niet de sport van de jongens die daar aan de start stonden. Dat zijn tijdrijders en dus onhandige hardrijders. Dat maakt het nog gevaarlijker", aldus de hoofdcoach van Royal A-ware.

Anema weigert mannen te trainen na crashes

Voor Jillert Anema is de maat na de gebeurtenissen in Peking definitief vol. De coach weigert zijn mannelijke pupillen voor te bereiden op de nieuwe discipline en hekelt het besluit van de internationale bond om de oude opzet overboord te gooien. "Bij de oorspronkelijke massastart, zoals we die tot aan de Winterspelen kenden, gebeurde misschien soms niets. Maar dat heeft ook z'n charme, gaf ook suspense. Als je dat als ISU niet waardeert, moet je ermee ophouden. Je zag het vandaag: Swings valt, Di Stefano, Cepuran en tot slot Harm Visser ook. Iedereen kan slachtoffer worden. Ik weiger mijn mannen voor dit onderdeel te trainen. Dat ga ik dus ook niet doen. En wat Marijke betreft: die rijdt zo hard dat ze nooit achteraan komt te liggen. Lekker format zo."

De zorgen over de veiligheid spelen al langer binnen het peloton. Twee weken geleden liep de kwalificatiewedstrijd in Thialf ook al uit op een zware valpartij, waarbij meerdere rijders hard in de boarding vlogen. Luc ter Haar liep bij die tuimeling in Heerenveen zware schade aan zijn enkelbanden op en zit momenteel in een revalidatietraject. Olympisch kampioen Jorrit Bergsma wil niets met de vernieuwde massastart te maken hebben. Hij sloeg het onderdeel in zowel Heerenveen als Peking over, ondanks het verweer vanuit de internationale schaatsbond dat het format uitvoerig bij juniorenwedstrijden is getest. De Deen Viktor Hald Thorup sloot vanwege het verhoogde risico zelfs een aanvullende zorgverzekering af, maar verschijnt voor het prijzengeld wel aan de start.

Twee uur vertraging en gouden dubbel voor Groenewoud

Bij de vrouwen verliep de koers minder gevaarlijk. Marijke Groenewoud en Merel Conijn hielden het tempo vanaf het begin zo hoog dat het peloton direct op een lint werd getrokken. Groenewoud greep het goud en Conijn eindigde op de tweede plaats. Aan die overwinning ging overigens een urenlange soap vooraf vanwege een gat in het Chinese ijs. De start werd daardoor twee uur uitgesteld en een eerdere dreiging tot terugtrekken, na een aanvankelijk startverbod van haar coach, ging pas na langdurig overleg van tafel.

Na het lange wachten in de ijshal van Peking was ook voor de winnares de maat behoorlijk vol. "Ik ben er wel klaar mee", zo reageert Groenewoud na afloop van de verlate afvalkoers. Toch leverde het de Friezin haar tweede gouden medaille van de zondag op. Eerder op de dag had ze samen met Conijn en Joy Beune namelijk al de ploegachtervolging gewonnen in een tijd van 2.57,37. "Dat maakt deze dag nog een beetje goed", besluit de schaatsster. Het wereldbekercircuit krijgt van 20 tot en met 22 november een vervolg in het Japanse Obihiro.