Ruim een derde van de wereld dreigt Oranje niet live te kunnen zien op WK

De wedstrijden van onder andere het Nederlands elftal op het WK 2026 dreigen voor ruim een derde van de wereldbevolking op zwart te blijven. Met nog minder dan een maand te gaan heeft de FIFA nog altijd geen uitzendovereenkomst gesloten in China en India. Terwijl de ploeg van bondscoach Ronald Koeman eind deze maand bijeenkomt voor het toernooi, lopen de onderhandelingen van de werelvoetbalbond in de twee meest bevolkte landen ter wereld stuk op de hoge financiële eisen.

Oranje opent het toernooi op 14 juni in Dallas tegen Japan, waarna ontmoetingen met Zweden in Houston en Tunesië in Kansas City op het programma staan. Waar de verrichtingen van de internationals in Nederland in de avond en vroege nacht te volgen zijn, dreigt in Azië een ongekende patstelling. In China weigert staatsomroep CCTV verder te gaan dan een budget van 60 tot 80 miljoen dollar, terwijl de vraagprijs na een eerdere halvering nog altijd rond de 120 tot 150 miljoen dollar ligt. Ook in India zit de boel muurvast: de joint venture JioStar heeft een bod van 20 miljoen dollar op tafel gelegd, dat als onacceptabel laag is afgewezen door de rechtenhouder, die mikt op 35 miljoen dollar.

Ongunstige tijdzones drukken de prijs in India

Een belangrijk struikelblok voor de Indiase markt is het ongunstige speelschema. Slechts 14 van de 104 wedstrijden beginnen voor middernacht lokale tijd, wat de potentiële advertentie-inkomsten voor zendgemachtigden flink onder druk zet. Shaji Prabhakaran, bestuurslid bij de Aziatische voetbalbond, stelt echter dat dit slechts een deel van het verhaal is. "De timing kan als excuus worden gebruikt", zo zegt de voormalige secretaris-generaal van de Indiase bond. "De WK-wedstrijden zijn op vergelijkbare tijden als UEFA Champions League-wedstrijden en Indiërs kijken daar ook naar, en dit is niet het eerste WK dat op dit tijdstip wordt uitgezonden en India heeft daar ook naar gekeken."

Volgens de sportbestuurder ligt de oorzaak dieper en ontbreekt het simpelweg aan concurrentie op de televisiemarkt. Na het afhaken van Sony is JioStar momenteel de enige serieuze overgebleven partij. "Er is geen echte concurrentie op de Indiase markt voor sportuitzendingen, wat het voor de bond moeilijker maakt, en in de markt die er is, is cricket de belangrijkste sport en de belangrijkste focus", aldus Prabhakaran. Dat de gemiddelde kijkcijfers van de populaire Indiase cricketcompetitie op JioStar dit seizoen met 26 procent zijn gedaald, maakt de omroep extra terughoudend om fors te investeren in een voetbaltoernooi waaraan het eigen land niet eens meedoet.

Voor de FIFA staat er veel op het spel, aangezien China in het verleden goed was voor bijna achttien procent van het wereldwijde lineaire televisiebereik. Voorzitter Gianni Infantino noemde de voorbereidingen op het toernooi onlangs nog 'extreem goed', maar weigert publiekelijk in te gaan op de financiële details van de vastgelopen Aziatische deals. De Zwitser stelt dat investeren in de rechten gelijkstaat aan investeren in vreugde, en noemt voetbal 'de officiële geluksleverancier van de mensheid'.

Terwijl in landen als Japan en Indonesië de uitzendcontracten inmiddels wel veilig zijn gesteld, tikt de klok voor de honderden miljoenen fans in China en India onverbiddelijk door. Als er op korte termijn geen commerciële doorbraak wordt geforceerd, dreigt een scenario waarin de wedstrijden van onder meer het Nederlands elftal daar noodgedwongen via het eigen streamingplatform van de bond moeten worden aangeboden, wat ten koste gaat van cruciale lokale promotie. "Er moet altijd een balans zijn", waarschuwt Prabhakaran tot slot. "De waarde van het product moet worden beschermd, anders kunnen er consequenties zijn."