Xavi Hernández krijgt plots doelman die keeperspikorde bij Oranje kan opschudden

De keeperspositie van het Nederlands elftal lijkt bij het aantreden van de nieuwe bondscoach Xavi Hernández op het eerste gezicht een van de minst gecompliceerde dossiers in Zeist. Bart Verbruggen fungeerde onder diens voorganger Ronald Koeman al als de onbetwiste eerste keus, verdedigde het doel tijdens alle duels van Oranje op het WK 2026 en begint dan ook met een forse voorsprong aan de nieuwe cyclus richting 2030. Daarachter is de rangschikking echter allerminst vanzelfsprekend.

Mark Flekken, Robin Roefs, Justin Bijlow en Kjell Scherpen zijn stuk voor stuk vaste basisspelers in grote Europese topcompetities en kunnen de komende maanden gaan morrelen aan de pikorde bij Oranje. Dat Xavi veel verlangt van zijn doelman, maakt die onderlinge strijd des te interessanter. De Spaanse oefenmeester wil zijn elftal nadrukkelijk van achteren laten opbouwen en ziet de keeper als een onmisbare schakel in die veldbezetting. Het gaat daarbij om veel meer dan enkel ballen tegenhouden: een sluitpost moet onder zware druk aanspeelbaar durven zijn, ruimtes direct scannen en linies kunnen doorbreken met zijn passing. Juist op die meevoetballende facetten beschikt Verbruggen over uitstekende papieren.

Bart Verbruggen begint met grote voorsprong

Bart Verbruggen hoeft op dit moment dan ook nauwelijks te vrezen dat Xavi Hernández direct kiest voor een andere eerste doelman. De sluitpost staat inmiddels op 33 officiële interlands en verscheen in al die ontmoetingen vanaf de aftrap aan de start. Ook tijdens de vier gespeelde wedstrijden van Oranje op het afgelopen wereldkampioenschap stond hij telkens de volle negentig minuten onder de lat.

Ook bij Brighton & Hove Albion is de 24-jarige doelman inmiddels niet meer weg te denken uit de basis. Afgelopen seizoen miste hij geen enkele minuut in de Premier League. Uit de data blijkt bovendien dat zijn ingrepen ruim vijf tegentreffers meer voorkwamen dan op basis van 'expected goals' werd verwacht; in Engeland hoefde hij daarmee uitsluitend Senne Lammens en Gianluigi Donnarumma voor zich te dulden. Voor de filosofie van Xavi is een ander statistiekje minstens zo veelzeggend: Verbruggen verstuurde 1.549 passes, het hoogste aantal van alle keepers in de voltallige competitie.

Die uitstekende lijn heeft Verbruggen moeiteloos doorgetrokken naar de openingsfase van het nieuwe seizoen. Tegen Leeds United hield hij Brighton met een reeks knappe reddingen op de been en afgelopen weekend werd hij na een overtuigende 5-0-zege op Coventry City opnieuw geprezen om zijn rust en overzicht aan de bal. Van alle Nederlandse doelmannen beschikt Verbruggen momenteel over het meest complete pakket aan reflexen, internationale ervaring en voetballend vermogen, waardoor zijn status nauwelijks ter discussie staat.

Het keepersgilde van Oranje onder Xavi

Toch ziet Verbruggen het keepersgilde achter zijn rug dichter bij elkaar kruipen. Voor de eerste interlandperiode van de nieuwe bondscoach geldt de 33-jarige Mark Flekken op papier als de meest logische tweede doelman. Hij behoort al jarenlang tot de vaste kern van Oranje en begon dit seizoen bij Bayer Leverkusen eveneens in alle eerste drie Bundesliga-duels in de basis.

Flekken staat garant voor routine en beschikt over een prima trap en functionele techniek. Mocht Oranje op korte termijn een cruciale wedstrijd moeten spelen en Verbruggen ontbreken, dan geldt Flekken nog altijd als de meest betrouwbare vervanger. Zijn leeftijd kan op termijn echter meewegen: Xavi tekende een contract tot en met het WK 2030, waardoor de blik automatisch op de langere termijn wordt gericht. Flekken tikt tegen die tijd de 37 jaar aan en lijkt daarmee vooral een solide optie voor het heden in plaats van de toekomst.

Daarmee meldt de 23-jarige Robin Roefs zich met rasse schreden aan het front. De doelman van Sunderland maakte afgelopen zomer al deel uit van de WK-selectie en is voor het tweede seizoen op rij de onbetwiste nummer één bij de Engelse club. Roefs begon het huidige seizoen in alle vier de competitieduels van the Black Cats en bewees afgelopen weekend tegen Arsenal over uitmuntende reflexen te beschikken.

Zijn grote voordeel ten opzichte van Flekken is evident: Roefs heeft zijn leeftijd mee om nagenoeg de volledige cyclus onder Xavi mee te maken en beschikt over enorm veel rek. Wel zal de jonge doelman op het allerhoogste niveau nog moeten laten zien dat hij over de handelingssnelheid en zuiverheid beschikt die Xavi voor zijn opbouwende spelconcept verlangt.

Justin Bijlow kan hele pikorde overhoop gooien

Justin Bijlow geldt momenteel als de meest interessante uitdager die ontbrak op het WK. De voormalig doelman van Feyenoord vertrok in januari naar Genoa en heeft zich daar razendsnel opgewerkt tot de vaste eerste keus in de Serie A. Na zijn transfer speelde hij vorig seizoen zestien competitieduels in Italië, waarna hij het huidige seizoen opnieuw begon als basisspeler in alle eerste vier wedstrijden.

Juist Bijlow kan een serieuze bedreiging vormen voor de gevestigde orde, simpelweg omdat zijn kwaliteiten naadloos aansluiten op het profiel dat Xavi zoekt. De Rotterdammer is gewend om ver voor zijn doel te spelen als 'sweeper-keeper', schuwt niet om ballen door de as te versturen en fungeert moeiteloos als extra aanspeelpunt in de beginfase van de opbouw.

Het heikele punt blijft echter zijn fysieke kwetsbaarheid. In De Kuip bleek het voor Bijlow zelden weggelegd om een heel seizoen blessurevrij te blijven. De voorwaarden zijn echter glashelder: wanneer hij fit blijft en een heel seizoen stabiel presteert in de Serie A, kan de technische staf van Oranje nauwelijks nog om hem heen.

Kjell Scherpen heeft unieke kwaliteiten

Ook Kjell Scherpen kan overtuigende cijfers overleggen in de discussie rondom de nationale ploeg. De 2,04 meter lange doelman maakte afgelopen transferperiode de overstap naar Ipswich Town en veroverde daar meteen een basisplaats. Scherpen stond in alle vier de Premier League-duels aan de aftrap en kreeg direct flink wat werk te verduren: van de 25 schoten op zijn doel keerde hij er liefst 15.

Zijn lengte, reikwijdte en heerschappij in het vijfmetergebied maken Kjell Scherpen uniek binnen het Nederlandse aanbod. Toch sluit zijn profiel voor het combinatievoetbal van Xavi voorlopig minder logisch aan dan dat van Bart Verbruggen, Mark Flekken of Justin Bijlow. De bondscoach zal nauwlettend willen bekijken hoe comfortabel Scherpen opereert op dertig meter van zijn eigen doel wanneer Oranje met een hoge laatste lijn speelt.

Nick Olij lijkt voorlopig buiten beeld te raken voor de nationale ploeg zolang hij bij PSV genoegen moet nemen met een reserverol. Dat biedt Xavi bij zijn eerste selectie meteen de nodige houvast. Bart Verbruggen, Mark Flekken en Robin Roefs genieten vooralsnog de beste papieren. Het aanblijven van keeperstrainer Patrick Lodewijks zorgt daarbij voor continuïteit, aangezien hij onder Koeman al intensief met dit drietal werkte.

De rangorde onder de lat bij Oranje staat daarmee geenszins vast voor de komende jaren. Verbruggen zit stevig op zijn troon, maar de jacht erachter is geopend; Flekken biedt ervaring, Roefs bezit de toekomst en Bijlow kan de boel zomaar flink opschudden als hij fit blijft.