Xavi Hernández ziet één Duitse zwakte die keuze tussen Malen en Brobbey kan beslissen

Wie vult de komende periode de spitspositie in bij Oranje: Donyell Malen of toch Brian Brobbey? Wanneer kersvers bondscoach Xavi Hernández vrijdag zijn allereerste definitieve selectie voor het Nederlands elftal prijsgeeft, is de invulling van de punt van de aanval direct een van de zwaarste knopen die hij moet doorhakken. Beide aanvallers kunnen immers prima uit de voeten als nummer negen, maar geven die rol op een wezenlijk andere manier vorm. In aanloop naar de openingswedstrijd van de Nations League tegen Duitsland lijkt de tactische puzzel dan ook zwaarder te wegen dan puur de actuele doelcijfers van het tweetal.

Xavi liet eind augustus tijdens zijn officiële presentatie al geen misverstand bestaan over de koers die hij wil varen. Onder leiding van de Spanjaard moet het Nederlands elftal te allen tijde het initiatief opeisen, de bal domineren en de tegenstander vanuit aanvallende formaties bij de keel grijpen. De bondscoach stipte daarbij zowel een 4-3-3 als een 3-4-3 systeem aan. "Ik wil het initiatief met de bal hebben", zo benadrukte de oefenmeester zijn visie. Het vraagstuk Malen of Brobbey is daardoor veel meer dan een ordinaire personele afweging; het bepaalt rechtstreeks hoe Oranje de achterhoede van aartsrivaal Duitsland wil openbreken.

Brian Brobbey als fysiek ankerpunt voor Oranje

Kijkend naar de twee opties, profileert Brian Brobbey zich nadrukkelijk als de meest pure centrumspits. De sterke aanvaller van Sunderland schuwt het fysieke duel met centrale verdedigers allerminst, fungeert uitstekend als aanspeelpunt met een tegenstander in zijn rug en bezit de rust om de bal vast te houden tot ploeggenoten zijn aangesloten. Die specifieke waarde toonde hij afgelopen weekend nog maar eens aan in de Premier League-ontmoeting met Arsenal, wat hem openlijke complimenten opleverde van manager Mikel Arteta. Brobbey loste weliswaar geen enkel schot op doel, maar hielp Sunderland wel onder de felle Londense druk vandaan te voetballen. Met zijn duelkracht hield hij de centrale mandekkers negentig minuten lang bezig en boekte zijn elftal broodnodige terreinwinst.

Voor Xavi Hernández kan juist dit specifieke profiel een welkom wapen zijn. Mochten de Duitsers besluiten om Oranje extreem hoog vast te zetten en de opbouw via doelman Bart Verbruggen, de defensie en de defensieve middenvelder plat te leggen, dan dient Brobbey als de ideale nooduitgang. Een lange bal naar voren leidt met hem in de spits niet automatisch tot balverlies. De bonkige spits schermt het leder vakkundig af in het duel, waardoor aanvallers als Cody Gakpo en opkomende middenvelders tijd krijgen om aan te sluiten en door te jagen.

Ook tegen een defensie die zich ver terugtrekt, heeft Brobbey zijn nut al ruimschoots bewezen. Hij beschikt over de fysieke kracht om in het strafschopgebied twee centrale verdedigers tegelijk bezig te houden. Daardoor ontstaat er rond de zestienmeterlijn juist extra ruimte voor Gakpo, een opstoomende rechtsbuiten en dynamische lopers op het middenveld. Toch kleeft er tegen de Duitsers ook een tactische keerzijde aan die werkwijze. Doordat Brobbey veelvuldig het rechtstreekse duel aangaat en als statisch aanspeelpunt fungeert, opereert hij voornamelijk op de plek waar een defensie een traditionele spits simpelweg verwacht.

Donyell Malen zorgt voor totaal andere dynamiek

Donyell Malen pakt het als nummer negen over een heel andere boeg aan. De snelle aanvaller van AS Roma hoeft de bal niet per se met de rug naar de vijandelijke goal te ontvangen; hij loert er juist voortdurend op om op volle snelheid achter de laatste linie op te duiken. Onder trainer Gian Piero Gasperini maakte Malen in Italië een flinke transformatie door tot volwaardige aanvalsleider. Gasperini positioneert hem nadrukkelijk zo dicht mogelijk bij de vijandelijke zestien en daar plukt Roma momenteel de vruchten van: Malen vond al zes keer het net in de Serie A, waarmee zijn club gedeeld koploper is.

Wat Malen voor Oranje zo interessant maakt, is met name de manier waarop hij gevaar sticht. De Roma-aanvaller duikt vanuit de as graag op in de halfspaces, trekt weg achter de rug van een vleugelverdediger of snijdt diagonaal tussen de back en centrale verdediger door. Tegenstanders worden door zulke loopacties continu gedwongen om keuzes te maken: meelopen en daarmee de eigen zone verlaten, of toch strak in positie blijven staan?

Zodra Malen de centrumpositie verlaat, valt er direct een gat waarin ploeggenoten kunnen duiken. Cody Gakpo kan daardoor vanaf links binnendoor snijden om het opengevallen gat in te duiken, net zoals een van de aanvallende middenvelders kan doen. Binnen de door Xavi beoogde veldbezetting, opererend met één defensieve controleur en twee diepgaande middenvelders, is die dynamiek goud waard. Malen creëert met zijn verplaatsingen immers niet alleen kansen voor zichzelf, maar trekt tegelijkertijd hele defensies uit elkaar voor zijn ploeggenoten.

Waarom Duitsland de keuze richting Donyell Malen kan duwen

Zeker met de komende kraker tegen Duitsland in het vooruitzicht lijkt het kwartje weleens in het voordeel van Donyell Malen te kunnen vallen. Oranje trapt de nieuwe Nations League-cyclus op donderdag 24 september af in Amsterdam tegen de ploeg van de kersverse bondscoach Jürgen Klopp. Hoewel het voor Klopp zijn vuurdoop betekent op de bank bij die Mannschaft, is zijn strijdwijze overbekend. De Duitse keuzeheer zweert bij strakke organisatie en nietsontziende gegenpressing, terwijl de media in Duitsland rekenen op een team dat met pressing, een moordend tempo en gevaar over de zijkanten ten strijde trekt.

Het duel in de hoofdstad lijkt dan ook uit te draaien op een boeiende tactische clash. Xavi Hernández wil met Oranje van achteruit opbouwen en het balbezit koesteren, terwijl Duitsland onder Klopp bij balverlies juist direct en agressief naar voren zal jagen. Mocht Duitsland inderdaad hoog druk gaan zetten, dan valt er achter die voorste linie onvermijdelijk een zee aan ruimte. En uitgerekend in die open vlaktes is Malen met zijn snelheid een stuk gevaarlijker dan Brian Brobbey.

Denk aan het scenario waarin Duitsland de opbouw van Oranje vroeg wil smoren. Bart Verbruggen zoekt een centrale verdediger, de Duitsers schuiven fel in en Oranje weet via de nummer zes of een inschuivende vleugelverdediger toch onder de eerste pressing uit te spelen. Op dat moment móét de Duitse defensie wijken. Waar Oranje met Brobbey dan een targetman in de voeten aanspeelt, kan het met een diepgaande Malen de achterhoede direct fataal pijn doen.

Dat vormt meteen het voornaamste argument waarom Malen voor de openingswedstrijd de meest logische troefkaart lijkt. Alleen al zijn aanwezigheid kan Duitsland achterin aan het twijfelen brengen, nog voordat hij een bal heeft beroerd. Als de centrumverdedigers weten dat Malen loert op de diepte, wordt het levensgevaarlijk om twintig tot dertig meter ruimte achter de laatste linie weg te geven. Dat kan er juist weer toe leiden dat de Duitse linies uit elkaar worden getrokken, waardoor er vóór de defensie plots ruimte ontstaat voor de creatieve middenvelders van Oranje.

Toch is Brobbey allerminst kansloos. Mochten de Duitsers er namelijk wél in slagen om Oranje volledig klem te zetten, dan is zijn fysieke gestel precies het breekijzer dat Xavi nodig heeft. Verbruggen kan de bal dan simpelweg lang naar voren peren richting de Sunderland-spits, waarna Oranje de strijd om de tweede bal aangaat. Een definitief oordeel over de spitspositie hoeft Xavi dan ook zeker niet te vellen.

Met een loodzwaar blok van vier Nations League-duels tussen 24 september en 4 oktober is roulatie immers onvermijdelijk. Na de ontmoeting met Duitsland wachten achtereenvolgens uitwedstrijden tegen Servië en Griekenland, waarna een thuisduel met Servië volgt. Tegen tegenstanders die Oranje het balbezit laten en ver inzakken, kan het fysieke stootkussen van Brobbey juist weer uitstekend van pas komen. Het spreekt voorlopig echter niet in zijn voordeel dat hij bij Sunderland na vier competitiewedstrijden en 311 speelminuten nog droog staat qua goals en assists, terwijl Malen in Rome op schot is.

De spitsenkeuze van Xavi tegen Duitsland

Kort samengevat: Brian Brobbey is het aangewezen aanspeelpunt wanneer Xavi Hernández behoefte heeft aan fysieke duelkracht en balvastheid in de zestien. Donyell Malen is daarentegen de ideale man als de bondscoach kiest voor beweeglijkheid, diepgang en positiewisselingen. Tegen een tegenstander als Duitsland, dat onder Jürgen Klopp vooruit wil verdedigen en direct hoog op de tegenstander klapt, lijkt die tweede variant simpelweg beter aan te sluiten.

Malen kan genadeloos profiteren van de ruimte die Duitsland ongetwijfeld achterlaat, dwingt verdedigers om achteruit te lopen en verschaft Gakpo en de middenvelders de ruimte om gevaarlijk te worden. Het zou betekenen dat Xavi bij zijn officiële debuut kiest voor een verrassende tactische ingreep: niet starten met een klassieke aanvalsleider, maar juist met de man die het minst als een traditionele spits opereert.