Bizarre schaatscomeback: 19-jarige staat na vijf jaar ineens op WCKT in Thialf

Sophie Exterkate timmert flink aan de weg in de Nederlandse schaatswereld. De 19-jarige schaatster uit Delden keerde na een afwezigheid van vijf jaar en een uitstapje naar het tophandbal terug op het ijs. Afgelopen zaterdag was het meteen raak: ze won bij de beloften direct de allereerste marathon uit haar loopbaan. Komend weekend verschijnt Exterkate tijdens het World Cup Kwalificatietoernooi (WCKT) in Thialf zelfs op liefst vijf onderdelen aan de start.

In de marathon over zestig rondes kwam Exterkate uit voor het team van Jillert Anema, waar ze samen met twee andere schaatsers van het KNSB Talent Team (KTT) belangrijke wedstrijdervaring opdoet. Hoewel de 19-jarige rijdster nog nooit in een peloton had gereden, slaagde ze er als enige vrouw in het veld in om twee rondes voorsprong te pakken. "Ja, het is vrij uniek. Ik wilde voorkomen dat andere vrouwen ook een ronde voorsprong zouden pakken, dus ging ik nog een tweede keer. Mijn benen zijn wel aardig verzuurd", zo vertelt de winnares tegenover Schaatsen.nl. Over haar vuurdoop in het grote peloton zegt ze: "Ik had nog nooit in een peloton gereden en was eerst bang dat ik geraakt zou worden door anderen of naar achteren zou worden geduwd. Maar ik voelde me best veilig in het peloton."

Van handbal op Papendal naar het ijs onder Jan Coopmans

Sophie Exterkate hing haar schaatsen in 2020 aan de wilgen om zich gedurende het grootste deel van haar tienerjaren volledig op het handbal te storten. Het talent woonde destijds intern op topsportcentrum Papendal en vertegenwoordigde Nederland op jeugdkampioenschappen, waar ze zelfs werd uitgeroepen tot speelster van het toernooi. Aanhoudend blessureleed aan haar knieën gooide de laatste jaren echter roet in het eten. Omdat ze meer tijd kwijt was aan revalideren dan aan spelen, besloot ze het handbalveld definitief vaarwel te zeggen.

In haar woonplaats Delden bond Exterkate de ijzers weer onder bij trainster Agnes Loohuis-Damveld, die al na enkele maanden zag hoeveel potentie ze had. Voormalig bondscoach Jan Coopmans, tegenwoordig hoofdcoach bij het KNSB Talent Team Midden-Oost, kreeg een telefoontje met de tip dat er een zeer waardevolle sporter rondreed. Toen Coopmans de destijds 17-jarige rijdster voor het eerst in actie zag, was hij direct overtuigd. "De hefbomen, de beweging. Ik begeleid sinds 1992 schaatsers en zag direct dat Sophie gemaakt is voor het schaatsen. Het was natuurlijk wel een beetje krakkemikkig, maar ze had dan ook vijf cruciale jaren op het ijs gemist", zo legt de coach uit.

Voorzichtige opbouw bij KNSB Talent Team en wereldtitel junioren

Jan Coopmans haalde Sophie Exterkate vervolgens naar zijn regionale selectie. Daar stelde hij een meerjarenplan op om haar achterstand weg te werken, zonder haar lichaam op het ijs direct te zwaar te belasten. "Ze had nog nooit op een wielrenfiets gezeten, had oude skeelers en kreeg blaren van haar schaatsschoenen. Een jaar geleden moest ik haar zelfs nog uitleggen waar je bij de 3 kilometer start en wisselt", schetst de hoofdcoach de beginsituatie bij het talententeam. Over de voorzichtige opbouw in de trainingen is hij duidelijk: "Als ik iemand die vijf jaar niet op ijzers gestaan heeft direct vijf keer in de week laat schaatsen, is de kans groot op overbelasting in de scheenbenen, rug of nek. We willen haar niet in het diepe gooien, om te voorkomen dat ze binnen een half jaar met blessures thuiszit."

Ondanks die gedoseerde aanpak boekte Exterkate afgelopen februari al haar eerste internationale succes op het WK Junioren. Ze veroverde daar de wereldtitel op de ploegenachtervolging en eindigde als negende op de 3000 meter. Een maand geleden wist het talent uit Delden op haar thuisbaan bovendien haar persoonlijk record op de 5.000 meter aan te scherpen tot 7.01,79. Coopmans stond niet te kijken van die snelle tijd: "Ik schrok daar niet van. In de trainingen zien we al hoe goed ze is. Als ze gezond blijft, is dit niet haar laatste uitschieter. De lijn loopt nu zo hard omhoog, dat houdt niet in een keer op."

Vijf afstanden voor Sophie Exterkate op het WCKT in Thialf

Sophie Exterkate staat van vrijdag 30 oktober tot en met zondag 1 november tijdens het WCKT in het Heerenveense Thialf ingeschreven voor liefst vijf onderdelen: de 1.000 meter, 1.500 meter, 3.000 meter, 5.000 meter en de ploegenachtervolging. Om een startbewijs voor de komende wereldbekerwedstrijden in de wacht te slepen, gelden er op de individuele afstanden strenge kwalificatie-eisen.

Hoewel kwalificatie voor de internationale cyclus, die halverwege november van start gaat in Beijing, binnen het huidige trainingsschema nog geen hoofddoel is, sluit Jan Coopmans een verrassing op het kwalificatietoernooi niet uit. "Er is zelfs een waterkansje dat ze komend weekend al de World Cups haalt. Al komt dat niet helemaal goed uit. Natuurlijk mag ze van mij gaan. Die ervaring zal ook goed zijn als ze volgend jaar helemaal dominant geworden is. Maar ik zou dan wel opnieuw naar de tekentafel moeten", aldus de coach, die de stormachtige opmars van zijn pupil mooi samenvat: "Haar verhaal is rijp voor een boek."